Wypadek w amerykańskiej elektrowni jądrowej Three Mile Island

28 marca 1979 roku w amerykańskiej elektrowni jądrowej Three Mile Island doszło do poważnego wypadku, który stał się jednym z najbardziej znanych incydentów w historii energetyki jądrowej.

Awaria reaktora wywołała niekontrolowane uwolnienie niewielkiej ilości promieniowania i wywołała panikę wśród lokalnej społeczności, stawiając pod znakiem zapytania bezpieczeństwo elektrowni jądrowych w Stanach Zjednoczonych.

Ostatnia aktualizacja: 17 marca 2026 | 4:14

14 ciekawostek o wypadku w Three Mile Island

Początek i lokalizacja kryzysu
Awaria w elektrowni jądrowej Three Mile Island w amerykańskim stanie Pensylwania rozpoczęła się 28 marca 1979 roku. Uznaje się ją za najpoważniejszy w historii wypadek w amerykańskiej komercyjnej energetyce jądrowej.
Niewinna usterka głównych pomp
Cały łańcuch tragicznych wydarzeń zaczął się od prozaicznego problemu technicznego w niejądrowej części obiektu. Główne pompy przestały tłoczyć wodę do generatorów pary, uniemożliwiając właściwy odbiór nadmiaru ciepła z wnętrza rdzenia.
Zablokowany zawór uwalniający ciśnienie
Bezpośrednią przyczyną masowego wycieku chłodziwa z reaktora był zacięty mechanizm wyrównujący. Zawór bezpieczeństwa otworzył się poprawnie, ale po spadku ciśnienia nie zamknął się automatycznie, pozwalając na niekontrolowany odpływ bardzo dużej ilości wody.
Tragiczna ocena na wskaźnikach
Kluczowym czynnikiem potęgującym awarię był błąd ludzki połączony z wadliwie zaprojektowanymi panelami na stanowiskach pracy. Operatorzy elektrowni ręcznie wyłączyli awaryjny system chłodzenia na skutek błędnej interpretacji pomiarów sugerujących rzekome przepełnienie reaktora.
Odsłonięcie prętów i stopienie
Brak skutecznego odprowadzania ciepła doprowadził do obniżenia poziomu wody oraz obnażenia górnej części prętów paliwowych. Ekstremalnie wysoka temperatura szybko przekroczyła punkt krytyczny i spowodowała nieodwracalne, częściowe stopienie twardego rdzenia uranowego.
Reakcja cyrkonu z gorącą parą
Rozgrzane do czerwoności koszulki prętów paliwowych zaczęły bardzo gwałtownie reagować z otaczającą je parą wodną. W efekcie tej chemicznej reakcji uwolnił się wybuchowy wodór, który zgromadził się pod kopułą głównej obudowy w postaci wielkiego bąbla gazowego.
Piąty stopień skali zagrożenia
Wypadek w elektrowni Three Mile Island został sklasyfikowany na piątym poziomie w siedmiostopniowej Międzynarodowej Skali Zdarzeń Jądrowych i Radiologicznych. Stopień ten definiuje awarie z rozległymi uszkodzeniami całego rdzenia, ale bez katastrofalnego wypływu promieniowania na tereny zamieszkane.
Nakaz ewakuacji słabszych grup
Dwa dni po wybuchu głównego kryzysu władze stanowe zarządziły prewencyjne wysiedlenie części lokalnej społeczności. Gubernator Pensylwanii stanowczo nakazał opuszczenie strefy w promieniu pięciu mil wokół zakładu wyłącznie kobietom w ciąży oraz dzieciom w wieku przedszkolnym.
Długie lata kosztownego sprzątania
Usuwanie negatywnych skutków awarii technicznej okazało się wyzwaniem dużo trudniejszym niż początkowo prognozowano w mediach. Dekontaminacja obiektu i bezpieczne usunięcie radioaktywnego paliwa zajęły specjalistom czternaście lat i pochłonęły kwotę około miliarda dolarów.
Brak bezpośrednich ofiar śmiertelnych
W trakcie całej awarii i uwalniania radioaktywnych gazów do atmosfery nikt nie zginął. Oficjalne badania epidemiologiczne prowadzone w kolejnych dekadach nie wykazały żadnego bezpośredniego wpływu incydentu na wzrost zachorowalności na nowotwory u okolicznych mieszkańców.
Uspokajająca wizyta amerykańskiego prezydenta
Pierwszego kwietnia 1979 roku na terenie kryzysowego zakładu nieoczekiwanie pojawił się prezydent Jimmy Carter. Z wykształcenia inżynier nuklearny wszedł on w stroju ochronnym do sąsiedniej sterowni, aby uspokoić opinię publiczną na żywo przed kamerami.
Koniec nowych projektów jądrowych
Wypadek reaktora w stanie Pensylwania definitywnie zmienił nastroje obywateli i wywołał falę ogólnokrajowych protestów. W rezultacie po tym wydarzeniu władze zablokowały wydawanie nowych zezwoleń i de facto wstrzymały rozbudowę amerykańskiego sektora energetyki jądrowej na całe dekady.
Przypadkowa filmowa zapowiedź tragedii
Dwanaście dni przed faktycznym stopieniem rdzenia na ekrany kin weszła produkcja zatytułowana "Chiński syndrom". Opowiadała ona o fikcyjnej i zatajanej katastrofie w siłowni atomowej, co po prawdziwym wybuchu wzbudziło ogromną panikę wśród widzów kupujących bilety.
Zaskakująca żywotność bliźniaczego reaktora
Katastrofa i zniszczenie bloku numer dwa nie zakończyły pracy całej wyspy energetycznej. Sąsiedni reaktor numer jeden po niezbędnych audytach bezpieczeństwa wznowił produkcję prądu i bezawaryjnie dostarczał energię do amerykańskiej sieci aż do września 2019 roku.