Utworzenie Yellowstone, pierwszego parku narodowego na świecie

1 marca 1872 roku utworzony został Yellowstone – pierwszy park narodowy na świecie, który zapoczątkował nową erę w ochronie przyrody.

Ostatnia aktualizacja: 17 marca 2026 | 4:10

15 ciekawostek o utworzeniu Yellowstone

Geneza nazwy Yellowstone
Nazwa Parku Narodowego Yellowstone pochodzi od rzeki Yellowstone, którą rdzenni Amerykanie z plemienia Minnetaree nazywali Rzeką Żółtych Kamieni. Francuscy traperzy przetłumaczyli ten termin dosłownie, a później amerykańscy odkrywcy zaadaptowali go w języku angielskim.
Data podpisania ustawy
Park Narodowy Yellowstone został oficjalnie utworzony 1 marca 1872 roku. Ustawę o jego ochronie podpisał ówczesny prezydent Stanów Zjednoczonych, Ulysses S. Grant.
Początkowy brak ochrony zwierząt
Mimo formalnego utworzenia Parku Narodowego Yellowstone, początkowo nie wprowadzono żadnych przepisów chroniących lokalną faunę przed myśliwymi i kłusownikami.
Kawaleria wkracza do parku
Z powodu narastającego problemu kłusownictwa i wandalizmu w 1886 roku administrację nad Parkiem Narodowym Yellowstone musiała przejąć amerykańska armia. Żołnierze patrolowali ten rozległy obszar aż do powstania Służby Parków Narodowych w 1916 roku.
Wpływ ustawy o Yosemite
Dokument powołujący do życia Park Narodowy Yellowstone był bezpośrednio wzorowany na starszych przepisach. Twórcy ustawy z 1872 roku skopiowali język prawny z Yosemite Act z 1864 roku, który oddawał kalifornijską dolinę pod ochronę stanową.
Wizje z Piekła Coltera
Pierwsze doniesienia białych traperów o wrzących błotach i tryskającej wodzie na terenie dzisiejszego Parku Narodowego Yellowstone uznano za pijackie majaki. Prasa i opinia publiczna wschodniego wybrzeża drwiąco nazywały te opowieści Piekłem Coltera.
Zatrudnienie pierwszego strażnika
Drugi dyrektor Parku Narodowego Yellowstone, Philetus W. Norris, jako pierwszy otrzymał od rządu fundusze na jego ochronę. Pozwoliło mu to zatrudnić pierwszego w historii strażnika odpowiedzialnego za walkę z kłusownikami.
Obrazy przekonują amerykańskich polityków
Same raporty pisemne nie wystarczyły do utworzenia Parku Narodowego Yellowstone. Dopiero zdjęcia Williama Henry'ego Jacksona oraz obrazy Thomasa Morana stanowiły dla Kongresu twardy dowód na faktyczne istnienie gejzerów.
Zablokowanie planów budowy tamy
W początkowych latach istnienia Parku Narodowego Yellowstone rolnicy z Idaho wielokrotnie próbowali przeforsować projekt budowy tamy w jego południowo-zachodniej części. Odrzucenie tych planów ostatecznie utrwaliło prawną zasadę nienaruszalności tego terytorium przez przemysł.
Powierzchnia chronionego obszaru
Powierzchnia Parku Narodowego Yellowstone wynosi blisko 9 tysięcy kilometrów kwadratowych. Obszar ten jest większy niż połączone terytoria amerykańskich stanów Rhode Island oraz Delaware.
Budżet wyprawy Ferdinanda Haydena
Przełomowa ekspedycja badawcza Ferdinanda Haydena z 1871 roku została sfinansowana ze środków publicznych. Kongres Stanów Zjednoczonych przeznaczył na badanie terytorium dzisiejszego Parku Narodowego Yellowstone kwotę 40 tysięcy dolarów.
Dyrektor bez żadnej pensji
Pierwszy dyrektor Parku Narodowego Yellowstone, Nathaniel P. Langford, nie otrzymywał od rządu wynagrodzenia za pełnioną funkcję. Przez pięć lat swojej kadencji odwiedził chroniony obszar zaledwie dwa razy ze względu na konieczność zarabiania na życie w innej pracy.
Obalony mit o rdzennych Amerykanach
Powszechnie wierzono, że rdzenni Amerykanie omijali rejon Parku Narodowego Yellowstone z lęku przed gejzerami. Badania archeologiczne udowodniły, że plemiona polowały na tym terenie i korzystały z gorących źródeł od ponad 10 tysięcy lat.
Inwestycje spółek kolejowych
Duży wpływ na utworzenie Parku Narodowego Yellowstone miała firma Northern Pacific Railroad. Przedsiębiorstwo to sfinansowało kampanię lobbingową w Waszyngtonie z zamiarem wykreowania nowej atrakcji turystycznej napędzającej ruch pasażerski w pociągach.
Zbieg okoliczności geograficznych
Teren Parku Narodowego Yellowstone zyskał status terytorium federalnego z powodu prawnych komplikacji. Obszar ten znajdował się na granicach terytoriów Wyoming, Montany i Idaho, które w 1872 roku nie miały jeszcze praw pełnoprawnych stanów amerykańskich.
zobacz: Yellowstone ciekawostki