30 marca 1867 roku doszło do tzw. „transakcji stulecia” – Stany Zjednoczone zakupiły Alaskę od Rosji.

15 ciekawostek o zakupie Alaski

Transakcja stulecia. Zakup Alaski przez USA od Rosji pytania

Za jaką kwotę Amerykanie ostatecznie kupili całą Alaskę?

Terytorium to zostało nabyte za równe 7,2 miliona dolarów w złocie. W przeliczeniu na dzisiejsze realia byłaby to kwota około 142 milionów dolarów. Oznacza to, że za każdy kilometr kwadratowy nowego lądu zapłacono zaledwie około 313 dolarów.

Jaki główny powód zmusił Rosjan do sprzedaży tego terytorium?

Poważne problemy finansowe po wyczerpującej i przegranej wojnie krymskiej zmusiły Rosję do szukania szybkiej gotówki. Carskie władze obawiały się również, że ogromna i słabo zaludniona Alaska może zostać łatwo zaatakowana. Szczególne zagrożenie widziano ze strony Imperium Brytyjskiego, które kontrolowało sąsiednie tereny dzisiejszej Kanady.

Kiedy dokładnie podpisano słynną umowę o sprzedaży ziemi?

Historyczny dokument został ostatecznie podpisany nad ranem 30 marca 1867 roku. Wcześniej w Waszyngtonie przez kilkanaście dni trwały tajne, ale bardzo intensywne negocjacje dyplomatyczne ​​. Transakcja została zatwierdzona zaledwie kilka dni później przez amerykański Senat.

Kto reprezentował obie strony podczas rozmów w Waszyngtonie?

Ze strony rządu amerykańskiego sprawą zajmował się niezwykle zdeterminowany Sekretarz Stanu William H. Seward. Natomiast interesy cara Aleksandra II na miejscu reprezentował rosyjski ambasador, baron Edward de Stoeckl. Obaj dyplomaci darzyli się sporym szacunkiem i zdołali dość szybko wypracować kompromis.

Jak amerykańscy obywatele i prasa oceniali ten ogromny zakup?

Początkowo transakcja spotkała się z olbrzymią i złośliwą falą krytyki. Dziennikarze nazywali Alaskę "lodownią Sewarda" albo "bezwartościową krainą". Wiele opiniotwórczych gazet uważało, że ta surowa ziemia jest po prostu zupełnie niepotrzebnym ciężarem dla amerykańskiego budżetu.

Jakie wydarzenie drastycznie zmieniło amerykańskie postrzeganie Alaski?

Prawdziwy przełom nastąpił pod koniec dziewiętnastego wieku za sprawą gigantycznej gorączki złota nad rzeką Klondike. Doniesienia o ogromnym bogactwie naturalnym wywołały masową migrację w poszukiwaniu cennego kruszcu. Dopiero wtedy społeczeństwo dostrzegło, jak genialną i lukratywną inwestycją był ten dawny zakup.

Jak duże było nabyte przez Amerykanów terytorium?

Całkowita powierzchnia zakupionych terenów wynosiła ponad półtora miliona kilometrów kwadratowych. Był to obszar niemal pięciokrotnie większy od powierzchni dzisiejszej Polski. Oprócz samej Alaski umowa obejmowała również Wyspy Aleuckie oraz inne mniejsze wyspy w regionie.

Czy zakup sfinalizowano od razu przy pierwszej próbie negocjacji?

Nie, pierwsze konkretne propozycje ze strony rosyjskiej pojawiły się już w 1859 roku. Bardzo obiecujące rozmowy zostały niestety nagle przerwane przez wybuch amerykańskiej wojny secesyjnej. Powrócono do nich i zakończono sukcesem dopiero dwa lata po zakończeniu tego wyniszczającego konfliktu.

Co stało się w dniu oficjalnego przekazania tych terenów Amerykanom?

Symboliczna uroczystość odbyła się w połowie października 1867 roku w mieście Sitka. Głównym punktem tego wydarzenia było jednoczesne opuszczenie imperialnej flagi rosyjskiej i wciągnięcie amerykańskich gwiazd i pasów. Pożegnano wtedy starych zarządców i formalnie wprowadzono nowe, amerykańskie prawo na całym tym obszarze.

Czy po zakupie Alaska od razu zyskała pełne prawa stanowe?

Zdecydowanie nie, początkowo terytorium to miało bardzo ograniczony i wyjątkowo niejasny status prawny. Rząd federalny przez długi czas nie przykładał żadnej wagi do faktycznego rozwoju tego ogromnego i mroźnego regionu. Alaska oficjalnie stała się pełnoprawnym, czterdziestym dziewiątym stanem USA dopiero na początku 1959 roku.

Ostatnia aktualizacja: 17 marca 2026 | 3:57