Transakcja stulecia. Zakup Alaski przez USA od Rosji

historia | 0 komentarzy

30 marca 1867 roku doszło do tzw. „transakcji stulecia” – Stany Zjednoczone zakupiły Alaskę od Rosji.

Ostatnia aktualizacja: 17 marca 2026 | 3:57

15 ciekawostek o zakupie Alaski

Główny powód zbycia terytorium
Rosja podjęła decyzję o sprzedaży Alaski z powodu poważnych problemów finansowych państwa. Bezpośrednią przyczyną chęci pozyskania obcego kapitału były ogromne długi zaciągnięte przez carat podczas przegranej wojny krymskiej.
Strach przed brytyjską inwazją
Imperium Rosyjskie obawiało się zbrojnej utraty swoich zamorskich kolonii. Władze w Petersburgu uważały, że w przypadku kolejnego konfliktu nie zdołają obronić Alaski przed siłami Wielkiej Brytanii stacjonującymi w sąsiedniej Kanadzie.
Zaskakująco niska cena gruntu
Stany Zjednoczone zapłaciły za całą Alaskę dokładnie 7,2 miliona dolarów. W matematycznym przeliczeniu na powierzchnię oznaczało to wydatek rzędu zaledwie dwóch centów za jednego amerykańskiego akra ziemi.
Nocne podpisywanie ważnych dokumentów
Ostateczne negocjacje warunków sprzedaży nowej ziemi trwały bez żadnej przerwy przez całą noc. Amerykańsko-rosyjski traktat cesji został oficjalnie podpisany 30 marca 1867 roku o czwartej rano w biurze sekretarza stanu.
Krytyka ze strony obywateli
Zakup gigantycznych połaci zamarzniętej ziemi początkowo wywołał falę ostrej krytyki ze strony amerykańskiego społeczeństwa. Transakcję tę powszechnie i pogardliwie nazywano w prasie Szaleństwem Sewarda lub Lodówką Sewarda.
Skala powiększenia powierzchni państwa
Dzięki sfinalizowaniu umowy o zakupie Alaski powierzchnia Stanów Zjednoczonych uległa drastycznemu powiększeniu. Amerykański rząd przejął obszar terytorialny liczący łącznie ponad półtora miliona kilometrów kwadratowych.
Opóźnienie w przekazaniu należności
Stany Zjednoczone zwlekały z uregulowaniem płatności za Alaskę przez szesnaście miesięcy od momentu podpisania paktu. Opóźnienie wynikało z politycznych sporów w Kongresie oraz trwającej procedury impeachmentu prezydenta Andrew Johnsona.
Zapłata za pomocą czeku
Rząd amerykański uregulował całą należność za zakup Alaski przy użyciu zaledwie jednego przekazu skarbowego. Rosyjski minister Eduard de Stoeckl zrealizował ten historyczny dokument finansowy w waszyngtońskim banku Riggs.
Odbiór kwoty w złocie
Rosyjski dyplomata sfinalizował odbiór zapłaty za sprzedaż kolonii w sposób daleki od nowoczesnej bankowości. Przedstawiciel Imperium Rosyjskiego pobrał całą należność za terytorium w postaci ciężkich, fizycznych złotych monet.
Budżet przeznaczony na korupcję
Część funduszy z transakcji wcale nie trafiła do rosyjskiego skarbca. Minister Eduard de Stoeckl przeznaczył dziesiątki tysięcy dolarów na opłacenie lobbystów oraz łapówki dla członków amerykańskiego Kongresu w celu zapewnienia politycznej ratyfikacji traktatu.
Zgodność w wyższej izbie
Pomimo bardzo negatywnej kampanii w amerykańskich mediach ostateczne zatwierdzenie zakupu Alaski przebiegło niezwykle gładko. Senat Stanów Zjednoczonych ratyfikował podpisany dokument bez problemów, notując zaledwie dwa głosy sprzeciwu.
Usterka techniczna na maszcie
Uroczystość formalnego przekazania Alaski z 18 października 1867 roku została przerwana przez nieoczekiwany problem na placu. Opuszczana rosyjska flaga zaklinowała się na linach i musiała zostać brutalnie odcięta przez wspinającego się w górę żołnierza.
Oferta zmiany przynależności państwowej
Rosyjscy osadnicy mieszkający do tej pory na Alasce otrzymali od nowych władz bardzo korzystną propozycję. Mogli oni całkowicie legalnie powrócić do ojczyzny lub pozostać na miejscu z prawem do pozyskania pełnego obywatelstwa Stanów Zjednoczonych.
Długotrwałe ignorowanie nowej zdobyczy
Przez pierwsze dekady po dokonaniu zakupu rząd federalny całkowicie ignorował Alaskę. Władze w Waszyngtonie konsekwentnie odmawiały przyznawania środków finansowych na jakąkolwiek eksplorację zasobów lub na zorganizowanie tam skutecznej administracji cywilnej.
Wydarzenie zmieniające ocenę opinii
Społeczne nastawienie do zakupu Alaski uległo drastycznej zmianie dopiero na przełomie wieków. Odkrycie ogromnych złóż surowców podczas gorączki złota w 1896 roku uświadomiło Amerykanom prawdziwą i niezwykle wysoką wartość nabytej niegdyś ziemi.
zobacz: 21 ciekawostek o stanie Alaska