17 grudnia 1903 roku na wydmach Kill Devil Hills w pobliżu Kitty Hawk w Karolinie Północnej dokonał się cud techniki, który odmienił losy świata.

Dwóch braci z Dayton w stanie Ohio, Orville i Wilbur Wright, zrealizowało odwieczne marzenie człowieka o lataniu, dokonując pierwszego kontrolowanego lotu maszyną cięższą od powietrza napędzaną silnikiem.

Choć ich pierwszy sukces trwał zaledwie 12 sekund, był to moment, w którym narodziła się nowa era transportu i komunikacji.

Ostatnia aktualizacja: 13 grudnia 2025 | 10:43

20 ciekawostek o pierwszym locie braci Wright

1. Pierwszy udany lot odbył się 17 grudnia 1903 roku o godzinie 10:35. Za sterami samolotu Flyer I (zwanego też Wright Flyer) zasiadł młodszy z braci, Orville Wright.​

2. Samolot podczas pierwszego lotu pokonał dystans 36,6 metra (120 stóp) i utrzymał się w powietrzu przez 12 sekund. Dla porównania, jest to mniej niż wynosi długość skrzydła współczesnego Boeinga 747.

3. Bracia Wright prowadzili w Dayton warsztat rowerowy Wright Cycle Company. Zyski z naprawy i sprzedaży rowerów pozwoliły im sfinansować swoje pasje lotnicze bez zewnętrznych dotacji rządowych czy wsparcia bogatych sponsorów.

4. Kluczem do ich sukcesu nie był silnik, ale sterowanie. W przeciwieństwie do innych pionierów, którzy skupiali się na mocy napędu, Wrightowie zrozumieli, że najważniejsze jest utrzymanie równowagi w powietrzu. Opracowali system „skręcania skrzydeł” (wing-warping), który pozwalał na kontrolę przechyłu maszyny.​

5. Wybór miejsca prób nie był przypadkowy. Kitty Hawk oferowało stałe, silne wiatry niezbędne do startu oraz miękkie, piaszczyste podłoże, które amortyzowało twarde lądowania i chroniło pilota oraz maszynę przed zniszczeniem.

6. Przed historycznym lotem, 14 grudnia, bracia rzucili monetą, by zdecydować, kto poleci pierwszy. Wygrał Wilbur, ale jego próba zakończyła się niepowodzeniem i uszkodzeniem maszyny przy starcie. Dopiero po trzech dniach napraw, 17 grudnia, przyszła kolej Orville’a.​

7. Tego samego dnia, 17 grudnia, bracia wykonali łącznie cztery loty. Ostatni z nich, pilotowany przez Wilbura, był najbardziej imponujący: trwał 59 sekund i pozwolił na pokonanie dystansu 260 metrów (852 stóp).​

8. Silnik do Flyera został zbudowany przez ich mechanika, Charliego Taylora, w zaledwie sześć tygodni. Była to lekka, czterocylindrowa konstrukcja o mocy zaledwie 12 koni mechanicznych, wykonana w dużej mierze z aluminium dla zmniejszenia wagi.​

9. Po czwartym, rekordowym locie, silny podmuch wiatru przewrócił zaparkowanego na piasku Flyera, poważnie go uszkadzając. Ten konkretny egzemplarz samolotu nigdy więcej nie wzbił się w powietrze i dziś jest eksponatem w muzeum.​

10. Pierwszymi świadkami tego epokowego wydarzenia było zaledwie pięciu lokalnych mieszkańców i członków straży przybrzeżnej. Świat początkowo zignorował ten sukces – prasa uznała lot za zbyt krótki, by był warty uwagi, a niektórzy dziennikarze wzięli doniesienia za kaczkę dziennikarską.

11. Bracia Wright nie byli inżynierami z wykształcenia. Obaj ukończyli jedynie szkoły średnie, ale byli genialnymi samoukami, którzy studiowali lot ptaków i prace wcześniejszych pionierów lotnictwa, takich jak Otto Lilienthal.​

12. Aby przetestować swoje teorie aerodynamiczne, bracia zbudowali własny tunel aerodynamiczny w swoim warsztacie rowerowym. Przetestowali w nim ponad 200 różnych kształtów skrzydeł, co pozwoliło im zaprojektować znacznie wydajniejsze śmigła i profile skrzydeł niż ktokolwiek przed nimi.

13. Pilot w Flyerze I nie siedział, lecz leżał na brzuchu na dolnym płacie skrzydła. Sterował maszyną, poruszając biodrami, które były połączone linkami z systemem wyginania skrzydeł.

14. Ojciec braci, Milton Wright, biskup kościoła Zjednoczonych Braci w Chrystusie, podobno powiedział kiedyś synom: „Tylko aniołowie mogą latać”. Mimo to wspierał ich pasję, a później sam, w wieku 82 lat, odbył z Orvillem swój pierwszy lot, krzycząc z zachwytu: „Wyżej, Orville, wyżej!”.

15. Koszt budowy pierwszego samolotu wyniósł niespełna 1000 ówczesnych dolarów. Była to kwota śmiesznie niska w porównaniu z 50 000 dolarów, które rząd USA przyznał Samuelowi Langleyowi na budowę jego (nieudanej) maszyny latającej.

16. Bracia Wright byli niezwykle zżytym duetem, mieszkali razem i dzielili konto bankowe. Nigdy się nie ożenili, twierdząc, że nie mają czasu na żonę i samoloty jednocześnie.

17. Ich sukces wywołał długoletnią batalię patentową, zwłaszcza z Glennem Curtissem. Bracia Wright byli tak zdeterminowani w obronie swoich praw do sterowania samolotem, że na pewien czas zahamowali rozwój lotnictwa w USA, wdając się w niekończące się procesy sądowe.

18. Fragment drewna i płótna z oryginalnego Flyera I poleciał na Księżyc z misją Apollo 11 w 1969 roku. Neil Armstrong, który również pochodził z Ohio, zabrał te relikwie ze sobą w „osobistym zestawie preferencyjnym” jako hołd dla pionierów.

19. Po sukcesie w 1903 roku bracia na dwa lata przestali latać publicznie i udoskonalali swoje maszyny w tajemnicy na łące Huffman Prairie koło Dayton, aby uniknąć kradzieży ich pomysłów przez konkurencję.

20. Pierwszy pasażer wzbił się w powietrze z braćmi Wright dopiero w 1908 roku. Był nim ich przyjaciel Charlie Furnas. Niestety, w tym samym roku zginęła pierwsza ofiara katastrofy samolotowej – porucznik Thomas Selfridge, który leciał jako pasażer z Orvillem podczas demonstracji dla wojska.

Autor: Pasjonat

Lot braci Wright pytania

Kiedy odbył się pierwszy oficjalny lot braci Wright?

Pierwszy udany lot miał miejsce 17 grudnia 1903 roku, około godziny 10:35.

Gdzie przeprowadzono historyczny lot?

Wydarzenie miało miejsce na wzgórzach Kill Devil Hills w pobliżu miejscowości Kitty Hawk w Karolinie Północnej.

Dlaczego wybrano akurat Kitty Hawk?

Bracia Wright wybrali to miejsce po konsultacjach z biurem pogodowym, ze względu na wiejące tam silne i stałe wiatry oraz płaski, piaszczysty teren, który amortyzował lądowania.

Który z braci pilotował samolot podczas pierwszego lotu?

Za sterami „Flyera” jako pierwszy zasiadł Orville Wright. O wyborze pilota zdecydował rzut monetą.

Ile trwał pierwszy lot?

Historyczny lot trwał zaledwie 12 sekund. Był krótszy niż rozpiętość skrzydeł współczesnego Boeinga 747.

Jaki dystans pokonał samolot za pierwszym razem?

Podczas pierwszego lotu maszyna przeleciała około 37 metrów (120 stóp).

Ile lotów wykonali bracia tego dnia?

17 grudnia 1903 roku bracia wykonali łącznie cztery loty, na zmianę pilotując maszynę.

Jaki był najdłuższy lot tego dnia?

Najdłuższy, czwarty lot, pilotowany przez Wilbura Wrighta, trwał 59 sekund i pokonał dystans 279 metrów (852 stóp).

Jak nazywał się samolot braci Wright?

Maszyna nosiła nazwę „Wright Flyer”, często nazywana jest też „Flyer I” lub „1903 Flyer”.

Z czego zbudowany był samolot?

Konstrukcja była wykonana z drewna świerkowego i jesionowego, a skrzydła pokryto muślinem. Elementy metalowe ograniczono do silnika i układu sterowania.

Czy bracia Wright mieli wykształcenie inżynierskie?

Nie, żaden z braci nie ukończył studiów wyższych ani nie miał dyplomu inżyniera. Wiedzę zdobywali samodzielnie, czytając książki i eksperymentując.

Czym zajmowali się zawodowo przed zbudowaniem samolotu?

Prowadzili warsztat i wytwórnię rowerów „Wright Cycle Company” w Dayton. Zyski z tej działalności finansowały ich lotnicze eksperymenty.

Kto zbudował silnik do samolotu?

Silnik zbudowali sami bracia Wright przy pomocy swojego mechanika, Charlesa Taylora, ponieważ żaden producent nie oferował wystarczająco lekkiego silnika o wymaganej mocy.

Jaka była moc silnika „Flyera”?

Czterocylindrowy silnik spalinowy miał moc zaledwie 12 koni mechanicznych. Ważył on około 80 kilogramów.

Kto wykonał słynne zdjęcie pierwszego lotu?

Zdjęcie uwieczniające moment startu zrobił John T. Daniels, członek lokalnej straży przybrzeżnej, używając aparatu ustawionego wcześniej przez Orville’a. Było to pierwsze zdjęcie, jakie w życiu wykonał.