Przypadkowe odkrycie Terakotowej Armii w Chinach

29 marca 1974 roku chińscy rolnicy dokonali odkrycia, które zaskoczyło świat nauki i historii – natknęli się na Terakotową Armię w pobliżu Xi’an.

Ostatnia aktualizacja: 17 marca 2026 | 3:53

12 ciekawostek o odkryciu Terakotowej Armii

Dokładna data odkrycia
Gliniani żołnierze zostali odnalezieni 29 marca 1974 roku. Dokonała tego całkowicie przypadkowo grupa chińskich chłopów pracujących na obrzeżach miasta Xi’an.
Poszukiwanie podziemnych źródeł
Wiosną 1974 roku region Lintong zmagał się z bardzo dotkliwą suszą. Rolnicy rozpoczęli głębokie wykopy na rolniczych nieużytkach w poszukiwaniu wody do nawodnienia swoich upraw.
Skład grupy poszukiwawczej
Na pierwszą figurę terakotową natrafiła dziewięcioosobowa grupa wieśniaków pod kierownictwem rolnika Yanga Zhify. Głównemu kopiącemu towarzyszyło w pracy pięciu braci oraz jeden sąsiad.
Płytkie ułożenie znaleziska
Pierwsze gliniane artefakty znajdowały się zaledwie kilka metrów pod powierzchnią gruntu. Kopiący natrafili na czerwoną ziemię, zwęglone resztki oraz głowę ludzkich rozmiarów po osiągnięciu głębokości czterech metrów.
Dystans od cesarskiego kurhanu
Gliniane rzeźby spoczywały pod ziemią w odległości około półtora kilometra na wschód od kopca grobowego pierwszego cesarza Chin. Starożytni budowniczowie celowo umieścili tam wojsko w charakterze zbrojnej straży.
Błędne założenia znalazców
Chińscy rolnicy początkowo nie zdawali sobie sprawy z historycznej wagi wykopanego przedmiotu. Ze względu na twardość materiału oraz ludzkie rysy twarzy miejscowi uznali wyciągniętą głowę za posąg lokalnego bóstwa ziemi.
Przekazanie informacji władzom
Wieść o znalezieniu starożytnych rzeźb dotarła do urzędników w Pekinie w maju 1974 roku. Krótki raport napisał chiński dziennikarz odwiedzający krewnych w prowincji Shaanxi, którego żona pracowała w lokalnym muzeum.
Sklejanie pierwszych figur
Po wydobyciu pierwszych glinianych fragmentów przez chłopów lokalny archeolog Zhao Kangmin szybko przybył na miejsce wykopu. Badacz zebrał rozrzucone kawałki i po dwóch miesiącach pracy zdołał zrekonstruować dwóch żołnierzy o wysokości prawie dwóch metrów.
Rozpoczęcie oficjalnych prac
Rządowa ekipa archeologiczna przejęła pełną kontrolę nad badanym terenem 15 lipca 1974 roku. Państwowi specjaliści natychmiast zatrzymali chaotyczne kopanie studni i rozpoczęli systematyczną eksplorację podziemnych korytarzy.
Arsenał ukryty pod ziemią
Oprócz żołnierzy w dołach wykopano także obszerny arsenał prawdziwego uzbrojenia. Archeolodzy odnaleźli blisko 40 tysięcy sztuk zachowanej broni wykonanej z brązu, w tym ostre miecze, groty strzał i mechanizmy kusz.
Szybkie otwarcie wystawy
Zaledwie pięć lat po odnalezieniu pierwszych rzeźb chiński rząd udostępnił odkopany teren zwiedzającym. Oficjalne otwarcie pawilonu muzealnego zbudowanego bezpośrednio nad głównym dołem wykopaliskowym nastąpiło 1 października 1979 roku.
Posada dla głównego odkrywcy
Znalazca pierwszej głowy żołnierza Yang Zhifa otrzymał etat honorowego kustosza nowo powstałego muzeum Terakotowej Armii. W kolejnych latach rolnik podpisywał pamiątkowe książki dla turystów, a w 1998 roku osobiście przywitał na miejscu amerykańskiego prezydenta Billa Clintona.
zobacz: Terakotowa Armia ciekawostki