Katastrofa tankowca Exxon Valdez i wielki wyciek ropy

24 marca 1989 roku doszło do jednej z największych katastrof ekologicznych w historii – wycieku ropy z tankowca Exxon Valdez u wybrzeży Alaski.

Ostatnia aktualizacja: 17 marca 2026 | 3:28

13 ciekawostek o katastrofie tankowca Exxon Valdez

Data uderzenia w skały
Do katastrofy tankowca Exxon Valdez u wybrzeży Alaski doszło w nocy z 23 na 24 marca 1989 roku. Statek uderzył w podwodną skałę o nazwie Bligh Reef około cztery minuty po północy.
Krótki czas trwania rejsu
Przed uderzeniem w skałę tankowiec płynął zaledwie kilka godzin. Statek opuścił macierzysty port w zatoce tuż przed północą, wioząc ładunek przeznaczony do kalifornijskiego Long Beach.
Główna przyczyna zmiany kursu
Sternik tankowca celowo opuścił wyznaczony szlak żeglugowy w Zatoce Księcia Williama. Zmiana trasy podyktowana była koniecznością ominięcia niebezpiecznych, dryfujących gór lodowych zagrażających statkowi.
Prawda o stanie kapitana
Pierwsze doniesienia medialne i śledcze sugerowały, że to pijany kapitan Joseph Hazelwood bezpośrednio doprowadził do uderzenia tankowca w skały. W rzeczywistości mężczyzna w ogóle nie dowodził statkiem w momencie kolizji, ponieważ po prostu spał pod pokładem w swojej prywatnej kajucie.
Rozległe rany na dnie
Kolizja z rafą bardzo mocno uszkodziła wrażliwą konstrukcję tankowca. Ostre podwodne skały głęboko rozdarły poszycie statku na długości wynoszącej ponad 70 metrów, niszcząc większość zbiorników.
Skala uszkodzonych magazynów
Siła uderzenia w skały Bligh Reef zniszczyła strukturę większości pojemników zlokalizowanych w kadłubie jednostki. Ostatecznie rozerwanych zostało aż osiem z jedenastu głównych zbiorników przeznaczonych do transportu surowca.
Ilość uwolnionej trucizny
Szacuje się, że z rozerwanych zbiorników tankowca Exxon Valdez wyciekło w krótkim czasie około 260 tysięcy baryłek gęstej ropy naftowej.
Zasięg ekologicznego zniszczenia
Silne prądy morskie oraz wiosenne sztormy błyskawicznie rozniosły gęstą ropę po okolicznych wodach. Toksyczna maź trwale skaziła blisko 1900 kilometrów dziewiczej linii brzegowej Alaski.
Ogromne straty w ptactwie
Katastrofa na Alasce doprowadziła do śmierci setek tysięcy zwierząt morskich i lądowych. Z powodu wycieku ropy i utraty możliwości latania zginęło około 250 tysięcy mew oraz innych gatunków ptaków morskich, w tym rzadkie bieliki amerykańskie.
Cios w lokalną gospodarkę
Wyciek ropy na wiele lat całkowicie zrujnował lokalny przemysł oparty na darach morza. W wyniku skażenia wód tysiące mieszkańców Alaski straciło źródło utrzymania, co w szczególności dotknęło drobnych rybaków i poławiaczy krabów.
Kwota sądowego odszkodowania
Po wieloletnich bataliach prawnych koncert paliwowy został zmuszony do zapłacenia gigantycznej rekompensaty poszkodowanym. W 2009 roku firma Exxon ostatecznie musiała wypłacić na rzecz ofiar katastrofy łączną kwotę w wysokości ponad 500 milionów dolarów.
Nowe przepisy bezpieczeństwa
Wypadek amerykańskiego tankowca na Alasce był głównym impulsem do wprowadzenia bardzo rygorystycznych zmian w przepisach o transporcie. Konwencja SOLAS nałożyła nowe standardy bezpieczeństwa, wymuszając montaż podwójnego poszycia w nowo budowanych zbiornikowcach przewożących ropę.
Utrata niechlubnego rekordu
Awaria statku Exxon Valdez przez ponad dwie dekady uznawana była za największy jednorazowy wyciek ropy w historii. Ostatecznie ten destrukcyjny rekord został pobity w 2010 roku po eksplozji na morskiej platformie wiertniczej Deepwater Horizon.