Katastrofa kolejowa tsunami na Sri Lance

26 grudnia 2004 roku, w dniu, który miał być radosnym czasem poświątecznego wypoczynku, doszło do największej katastrofy kolejowej w historii świata.

Na Sri Lance, w pobliżu wioski Peraliya, pociąg ekspresowy "Królowa Morza" (Samudra Devi), wypełniony po brzegi pasażerami, został zmieciony z torów przez niszczycielską falę tsunami, wywołaną trzęsieniem ziemi na Oceanie Indyjskim.

Ten tragiczny splot sił natury i ludzkiej bezradności pochłonął niemal dwa tysiące ofiar.

Ostatnia aktualizacja: 28 lipca 2026 | 8:33

18 ciekawostek o katastrofie kolejowej tsunami na Sri Lance

Do katastrofy doszło 26 grudnia 2004 roku o godzinie 9:30 czasu lokalnego. Pociąg, który wyruszył ze stolicy Kolombo, znajdował się około 200 metrów od linii brzegowej, gdy uderzyło tsunami.
Oficjalna liczba ofiar szacowana jest na 1700 osób, a niektóre źródła mówią nawet o 2000 zabitych. Przeżyło zaledwie kilkadziesiąt osób.
Pociąg był dramatycznie przepełniony. Oprócz 1500 pasażerów z biletami, na pokładzie znajdowały się setki osób podróżujących na gapę oraz posiadaczy biletów okresowych, co uniemożliwia dokładne ustalenie liczby ofiar.
Tragedia rozegrała się w dwóch aktach. Pierwsza fala tsunami, choć potężna, nie zniszczyła pociągu całkowicie. Woda zalała wagony do wysokości około metra, co skłoniło setki okolicznych mieszkańców do szukania schronienia na dachu pociągu oraz za nim, wierząc, że ciężka maszyna osłoni ich przed żywiołem.
Druga, znacznie potężniejsza fala, uderzyła chwilę później. Miała wysokość od 7 do 9 metrów i z łatwością porwała 30-tonowe wagony, ciskając nimi jak zabawkami w głąb lądu, niszcząc domy i drzewa.
Siła wody była tak ogromna, że wagony zostały oderwane od torów i przetoczone ponad 100 metrów dalej. Ludzie, którzy schronili się za pociągiem, zostali zmiażdżeni przez przewracający się skład, a ci w środku utonęli uwięzieni w stalowej pułapce.
Maszynista pociągu przeżył uderzenie pierwszej fali, ale zginął podczas nadejścia drugiej. Jego ciało odnaleziono później w odległości kilkuset metrów od wraku.
Władze kolejowe w Kolombo wiedziały o nadciągającym tsunami, ale nie zdołały ostrzec pociągu. Próbowano dodzwonić się do stacji Ambalangoda (ostatniej przed miejscem katastrofy), ale nikt nie odebrał telefonu, ponieważ personel był zajęty obsługą tłumu pasażerów próbujących wsiąść do przepełnionego składu.
Miasteczko Peraliya, w pobliżu którego doszło do tragedii, zostało niemal całkowicie zrównane z ziemią. Pociąg stał się jedynym, makabrycznym punktem orientacyjnym w krajobrazie zniszczeń.
Akcja ratunkowa była niemożliwa do przeprowadzenia. Drogi i mosty zostały zniszczone, a lokalne służby przestały istnieć. Przez pierwsze dni ocaleni musieli radzić sobie sami, wyciągając ciała bliskich z błota i wraku gołymi rękami.
Wiele ciał nigdy nie zostało zidentyfikowanych. Z powodu tropikalnego upału i braku chłodni, ofiary chowano pospiesznie w masowych grobach, często bez żadnej ceremonii.
Lokomotywa "Królowej Morza" o numerze M2 591 oraz dwa wagony zostały później wydobyte i odrestaurowane. Pociąg wrócił na tory jako symbol pamięci i niezłomności, kursując na tej samej trasie każdego roku w rocznicę tragedii.
Wśród ofiar znalazło się wielu turystów, którzy podróżowali do popularnego kurortu Galle na południu wyspy.
Zaledwie tydzień przed tragedią pociąg ten przeszedł generalny remont i został pomalowany na jasne, radosne kolory.
W miejscu katastrofy stoi dziś pomnik Buddy, podarowany przez Japonię, oraz muzeum pamięci. Każdego roku 26 grudnia pociąg zatrzymuje się tam na dłuższą chwilę, a maszynista trąbi, by oddać hołd zmarłym.
Po katastrofie na Sri Lance wprowadzono system wczesnego ostrzegania przed tsunami, w tym syreny alarmowe wzdłuż wybrzeża i procedury zatrzymywania pociągów w bezpiecznych strefach.
Jeden z ocalałych pasażerów opowiadał, że woda wdarła się do wagonu tak szybko, że poziom podniósł się z kostek do szyi w ciągu kilku sekund. Jedynym ratunkiem było wybicie okien i wypłynięcie na zewnątrz.
Zniszczenia infrastruktury kolejowej były tak rozległe, że przywrócenie ruchu na tej trasie zajęło ponad dwa miesiące intensywnych prac, prowadzonych często przez wolontariuszy z całego świata.