Inwazja Iraku na Kuwejt i początek kryzysu w Zatoce Perskiej

2 sierpnia 1990 roku armia iracka przekroczyła południową granicę i szybko opanowała znacznie mniejszy Kuwejt. Wydarzenie to rozpoczęło gigantyczną międzynarodową koalicję antyiracką, zmieniając na dekady układ sił politycznych na Bliskim Wschodzie.

Ostatnia aktualizacja: 28 sierpnia 2026 | 5:17

15 ciekawostek o Inwazji na Kuwejt

Atak pod osłoną letniej nocy
Iracka inwazja lądowa na Kuwejt rozpoczęła się dokładnie 2 sierpnia 1990 roku około godziny 2:00 w nocy. Ponad stutysięczna armia szybko sforsowała granice, a do rana najważniejsze punkty stolicy państwa znalazły się pod kontrolą wojsk z Bagdadu.
Dyktator oskarżał sąsiada o kradzież surowców
Saddam Husajn wysunął wobec Kuwejtu zarzuty o rzekome kradzieże zasobów ze wspólnego przygranicznego pola naftowego Rumaila. Władze irackie żądały z tego tytułu ogromnych rekompensat, których spłaty mały emirat kategorycznie odmówił.
Obcokrajowców użyto w charakterze żywych tarcz
Po szybkim zajęciu Kuwejtu obcokrajowcy, którzy znajdowali się na terenie tego kraju, zostali rozmieszczeni w kluczowych ośrodkach przemysłowych i bazach wojskowych. Wojska irackie używały cywilów z państw zachodnich w celu powstrzymania ewentualnych ataków lotniczych koalicji.
Rezolucja Rady Bezpieczeństwa wydana w błyskawicznym tempie
Już w pierwszym dniu po rozpoczęciu inwazji Organizacja Narodów Zjednoczonych potępiła agresję zbrojną. Wydana w niezwykle szybkim tempie rezolucja nakładała szereg surowych sankcji gospodarczych, zmuszając Irak do natychmiastowego wycofania swoich wojsk.
Gospodarka iracka ugięła się pod ciężarem długów
Jedną z głównych przyczyn rozpoczęcia działań zbrojnych był ogromny kryzys ekonomiczny panujący w Iraku po ośmioletniej wojnie z Iranem. Kuwejt był głównym wierzycielem Bagdadu, a inwazja stanowiła brutalny sposób na anulowanie opiewającego na wiele miliardów dolarów zadłużenia.
Emir Kuwejtu schronił się w państwie sąsiada
Szejk Jaber al-Ahmed al-Sabah zdążył ewakuować się do Arabii Saudyjskiej tuż przed opanowaniem jego pałacu przez jednostki wojsk irackich. Emir utworzył tam rząd na uchodźstwie i przez kolejne miesiące zabiegał o wsparcie dyplomatyczne i zbrojne.
Ultimatum ONZ zawierało rygorystyczny termin
Pod koniec listopada 1990 roku Organizacja Narodów Zjednoczonych przedstawiła Irakowi jasne warunki, wskazując datę 15 stycznia 1991 roku jako ostateczny termin całkowitego wycofania armii z terytorium Kuwejtu. Dyktator odrzucił te żądania.
Międzynarodowa koalicja zgromadziła setki tysięcy żołnierzy
Amerykański prezydent George H.W. Bush zjednoczył sojusz obejmujący państwa NATO oraz wiele państw arabskich. W odpowiedzi na kryzys w Zatoce Perskiej do regionu ściągnęły gigantyczne siły liczące łącznie setki tysięcy żołnierzy dysponujących potężnym zapleczem.
Polski kontyngent wsparł siły antyirackie
W skład wielkiej koalicji wyzwoleńczej weszły również polskie jednostki zbrojne. Państwo polskie wysłało do Zatoki Perskiej łącznie ponad 300 osób, włączając w to doświadczony personel medyczny oraz załogi wykwalifikowanych statków.
Lotnictwo zapoczątkowało burzę w połowie stycznia
Półtora miesiąca przed operacją lądową, dokładnie 17 stycznia 1991 roku, wystartowała operacja powietrzna "Pustynna Burza". Siły powietrzne państw sprzymierzonych przez kilkadziesiąt kolejnych dni niszczyły infrastrukturę, mosty oraz obiekty strategiczne Iraku.
Iracka telewizja podgrzewała atmosferę patriotyczną
Władze propagandowe państwa irackiego przez cały czas trwania okupacji nawoływały swoich obywateli do zbrojnego wsparcia lidera. Państwowe telewizje transmitowały wiece z żołnierzami wykrzykującymi antyamerykańskie hasła przed frontem prezydenta.
Wojna o wymiarze ekologicznym
Opuszczając przegrane pozycje w Kuwejcie wojska dyktatora celowo zrzuciły olbrzymie ilości surowca do wód Zatoki Perskiej. Dodatkowo Irakijczycy podpalili ponad setkę potężnych, lokalnych szybów naftowych wywołując gigantyczny kryzys ekologiczny.
Ofensywa lądowa trwała zaledwie sto godzin
Koalicyjne operacje naziemne rozpoczęte pod koniec lutego ostatecznie wypchnęły wroga. Powszechnie przyjęto, że potężny, trwający około 100 godzin atak czołgów ostatecznie przypieczętował powrót suwerenności emiratu znad Zatoki.
Technologiczna precyzja zachwyciła i przeraziła widzów
Wojna wywołana inwazją na Kuwejt nazywana bywa często "pierwszą wojną w czasie rzeczywistym". Kanały informacyjne masowo relacjonowały użycie precyzyjnych rakiet manewrujących, a społeczeństwo po raz pierwszy mogło oglądać transmisje pokazujące precyzyjność laserów.
Irak stracił dziesiątki tysięcy ludzi i sprzęt
Podczas krótkich bitew rozegranych na froncie, po stronie wojsk irackich zginęły dziesiątki tysięcy cywili oraz żołnierzy. Statystyki potwierdzają, że koalicja antyiracka straciła w walkach na pustyni zalewie około 150 żołnierzy amerykańskich oraz stu członków innych armii.

Dodaj ciekawostkę

[wpforms id="5449"]

Inwazja Iraku na Kuwejt pytania

Dlaczego Irak zaatakował Kuwejt?

Saddam Husajn oskarżył Kuwejt o wydobywanie ropy z przygranicznego pola Rumaila. Głównym powodem były jednak problemy finansowe Iraku po wojnie z Iranem. Przejęcie kuwejckich złóż ropy miało zmniejszyć zadłużenie i zwiększyć dochody państwa.

Kiedy wojska irackie wkroczyły do Kuwejtu?

Inwazja rozpoczęła się 2 sierpnia 1990 roku. Wojska irackie szybko zajęły Kuwejt, a opanowanie całego kraju zajęło około 2 dni.

Jak zareagowała ONZ na agresję Iraku?

Rada Bezpieczeństwa ONZ potępiła inwazję i nałożyła na Irak sankcje gospodarcze. W listopadzie 1990 roku przyjęła rezolucję dającą Irakowi czas do 15 stycznia 1991 roku na wycofanie wojsk z Kuwejtu.

Kto stanął na czele koalicji antyirackiej?

Koalicji przewodziły Stany Zjednoczone pod przywództwem prezydenta George'a H.W. Busha. Do sojuszu dołączyły 34 państwa, w tym Wielka Brytania, Francja i Arabia Saudyjska.

Czym była operacja Pustynna Tarcza?

Operacja Pustynna Tarcza rozpoczęła się w sierpniu 1990 roku. Jej celem było przerzucenie wojsk koalicji do Arabii Saudyjskiej i powstrzymanie ewentualnego ataku Iraku na to państwo.

Czym była operacja Pustynna Burza?

Operacja Pustynna Burza rozpoczęła się 17 stycznia 1991 roku. Koalicja rozpoczęła intensywne naloty na cele wojskowe w Iraku i okupowanym Kuwejcie, przygotowując ofensywę lądową.

Jaką taktykę zastosował Irak podczas wojny?

Saddam Husajn nakazał ostrzał rakietami Scud terytorium Izraela i Arabii Saudyjskiej. Liczył, że odpowiedź Izraela doprowadzi do rozpadu koalicji państw arabskich i zachodnich.

Jak przebiegała ofensywa lądowa koalicji?

Ofensywa rozpoczęła się 24 lutego 1991 roku. Wojska koalicji szybko przełamały iracką obronę, oskrzydliły siły przeciwnika i wyzwoliły Kuwejt w ciągu około 100 godzin.

Dlaczego wycofujący się Irakijczycy podpalali szyby naftowe?

Wycofujące się wojska irackie podpalały szyby naftowe w Kuwejcie, aby utrudnić działania lotnictwa koalicji i spowodować jak największe straty gospodarcze.

Jakie były skutki pierwszej wojny w Zatoce Perskiej?

Kuwejt odzyskał niepodległość, a armia iracka poniosła ciężkie straty. Saddam Husajn pozostał u władzy, mimo że po wojnie wybuchły powstania szyitów i Kurdów, które zostały przez jego reżim stłumione.