Misja Apollo 15 – pierwsze użycie łazika księżycowego

30 lipca 1971 roku, po bezbłędnym lądowaniu w rejonie górzystych Apeninów, rozpoczęła się epokowa amerykańska misja Apollo 15. Astronauci David Scott i James Irwin przełamali barierę ludzkiej sprawności, wyciągając z lądownika specjalnie zaprojektowany elektryczny pojazd, dzięki któremu przez trzy dni pokonali niemal 28 kilometrów księżycowego gruntu.
Ostatnia aktualizacja: 28 sierpnia 2026 | 5:06
16 ciekawostek o misji Apollo 15. Pierwszy łazik LRV
- Pierwsza jazda samochodem
Misja Apollo 15 to pierwsza w dziejach wyprawa załogowa, która do poruszania się po powierzchni wykorzystała mechaniczny środek transportu - pojazd LRV (Lunar Roving Vehicle). - Łazik sterowany drążkiem
Zamiast tradycyjnej kierownicy, księżycowy samochód prowadziło się przy pomocy specjalnego sterownika w kształcie litery T, który przypominał współczesny joystick samolotowy. - Rozkładany jak parasolka
Ze względu na brak miejsca w ciasnym lądowniku Falcon, 250-kilogramowy pojazd leciał na Księżyc złożony na pół i schowany pod podwoziem, skąd ręcznie go opuszczono na pasach i kołowrotkach. - Pokonali niebywały dystans
Dzięki użyciu nowoczesnego i potężnego środka transportu astronauci przebyli łączny dystans prawie 28 kilometrów i mogli oddalić się na 5 kilometrów od macierzystego lądownika. - Nawigowanie według cienia słońca
Ponieważ na Srebrnym Globie nie działa kompas magnetyczny z powodu braku pola magnetycznego, LRV nawigował na podstawie specjalnego wskaźnika słonecznego układającego cienie. - Awaria pierwszego dnia jazdy
Na samym początku wielkiej wyprawy mechanizm przedniego układu kierowniczego uległ chwilowej usterce, a astronauci zmuszeni byli sterować pierwszego dnia używając wyłącznie kół z tyłu pojazdu. - Spacer w głębokiej przestrzeni kosmicznej
Alfred Worden, obsługujący statek w czasie lądowania kolegów, odbył historycznie pierwszy spacer kosmiczny w "głębokiej przestrzeni", wychodząc po kasety z kliszami w drodze powrotnej na Ziemię. - Polska myśl inżynieryjna
Zarządzającym i odpowiedzialnym inżynierem nad konstrukcją ważącego zaledwie około 200 kilogramów pojazdu w przedsiębiorstwie General Motors był Mieczysław Bekker, pracujący w firmie polski uczony. - Kamień nazwany Genezis
Jednym z najważniejszych odkryć dokonanych dzięki badaniom dalszych rejonów przez łazik było znalezienie anortozytu, legendarnej "Skały Księżyca" nazywanej później Genesis Rock. - Opuszczony na zawsze w Pyle
Podobnie jak sprzęty z późniejszych misji typu J, nowoczesny, warty 38 milionów dolarów pojazd po zakończeniu eksploracji góry Mount Hadley na zawsze porzucono na bezludnej powierzchni Srebrnego Globu. - Rzeźba ku czci zmarłych
Komandor David Scott w tajemnicy zabrał na księżyc posążek "Poległy Astronauta", który złożył na piasku w hołdzie czternastu amerykańskim i radzieckim pilotom tragicznie zmarłym przy pracy. - Zabrali masę kamieni
Wykorzystując sporą ładowność bagażnika nowo zbudowanego pojazdu, astronauci mieli możliwość zapakowania do luków lądownika rekordowej ilości 77 kilogramów materiału badawczego i minerałów. - Nie planowali szybkiego lądowania
Dwaj główni kosmonauci nie wyszli na zewnątrz natychmiast po wylądowaniu w dolinie, zdecydowali się wyłączyć stery i pójść spać z uwagi na ogromne zmęczenie. - Rozwój technologiczny pojazdów
Łazik dysponował potężnymi jak na tamte czasy czterema silnikami prądu stałego (po 0,25 konia mechanicznego w każdym kole) oraz podwójnymi systemami obrotowymi chroniącymi przed zakopaniem w regolicie. - Eksperyment z grawitacją
Tuż przed odlotem do domu David Scott na oczach kamer wypuścił z rąk na raz ptasie pióro i stalowy młotek udowadniając w próżni, że zasady Galileusza sprawdzają się na Srebrnym Globie, a przedmioty opadły w jednym czasie. - Wyjazd w zaledwie kilkanaście miesięcy
Ukończenie pojazdu we współpracy firm Boeing oraz General Motors i wysłanie go z 5 ekspedycją księżycową zajęło ekipie NASA ekstremalnie krótki czas równy zaledwie 17 miesiącom.
Misja Apollo 15 pytania
Czym była misja Apollo 15?
Była to amerykańska misja załogowa realizowana w ramach programu kosmicznego Apollo. W jej trakcie człowiek po raz czwarty wylądował na powierzchni Księżyca.
Kiedy Apollo 15 dotarło na Księżyc?
Lądowanie na powierzchni Srebrnego Globu miało miejsce 30 lipca 1971 roku. Moduł księżycowy wylądował w regionie zwanym szczeliną (kanionem) Hadley.
Kto wziął udział w tej misji?
W skład załogi weszło trzech amerykańskich astronautów: dowódca misji David Scott, pilot modułu dowodzenia Alfred Worden oraz pilot modułu księżycowego James Irwin. Na Księżycu wylądowali Scott i Irwin.
Jakie wyjątkowe urządzenie wykorzystano podczas Apollo 15?
Po raz pierwszy w historii astronauci użyli specjalnego pojazdu księżycowego (LRV - Lunar Roving Vehicle). Był to lekki, zasilany z akumulatorów, składany łazik transportowany na zewnątrz lądownika.
Jakie możliwości dał astronautom łazik księżycowy?
Dzięki niemu Scott i Irwin mogli poruszać się znacznie szybciej i badać teren położony dalej od lądownika. Podczas trzech wyjazdów pokonali łącznie dystans 27,8 km.
Jak długo astronauci przebywali na powierzchni Księżyca?
Misja Apollo 15 była znacznie dłuższa od poprzednich. Dowódca i pilot modułu księżycowego spędzili na powierzchni niemal 3 dni, z czego ponad 18 godzin pracowali na zewnątrz lądownika.
Ile skał księżycowych udało się zebrać?
Załoga zabrała ze sobą z powrotem na Ziemię około 77 kilogramów próbek gruntu, kamieni i skał księżycowych, które przekazano następnie naukowcom do szczegółowych badań.
Co podczas misji robił Alfred Worden?
Gdy dwójka astronautów pracowała na powierzchni, Alfred Worden krążył wokół Księżyca w module dowodzenia, wykonując zdjęcia i pomiary z orbity za pomocą licznych przyrządów badawczych.
Jakiego przełomowego spaceru kosmicznego dokonano podczas powrotu?
W drodze powrotnej na Ziemię Alfred Worden wykonał pierwszy w historii spacer kosmiczny w tzw. głębokiej przestrzeni (między Ziemią a Księżycem), aby odzyskać taśmy filmowe umieszczone na zewnątrz statku.
Jak zakończył się lot Apollo 15?
Misja zakończyła się 7 sierpnia 1971 roku wodowaniem na Oceanie Spokojnym. Ponieważ jeden z trzech głównych spadochronów się nie otworzył, lądowanie było nieco twardsze niż planowano, ale załoga bezpiecznie wróciła na Ziemię.
Dodaj pytanie / odpowiedź
w budowie...














