Misja Apollo 15 – pierwsze użycie łazika księżycowego

Technologie | 0 komentarzy

30 lipca 1971 roku, po bezbłędnym lądowaniu w rejonie górzystych Apeninów, rozpoczęła się epokowa amerykańska misja Apollo 15. Astronauci David Scott i James Irwin przełamali barierę ludzkiej sprawności, wyciągając z lądownika specjalnie zaprojektowany elektryczny pojazd, dzięki któremu przez trzy dni pokonali niemal 28 kilometrów księżycowego gruntu.

Ostatnia aktualizacja: 28 sierpnia 2026 | 5:06

16 ciekawostek o misji Apollo 15. Pierwszy łazik LRV

  1. Pierwsza jazda samochodem
    Misja Apollo 15 to pierwsza w dziejach wyprawa załogowa, która do poruszania się po powierzchni wykorzystała mechaniczny środek transportu - pojazd LRV (Lunar Roving Vehicle).
  2. Łazik sterowany drążkiem
    Zamiast tradycyjnej kierownicy, księżycowy samochód prowadziło się przy pomocy specjalnego sterownika w kształcie litery T, który przypominał współczesny joystick samolotowy.
  3. Rozkładany jak parasolka
    Ze względu na brak miejsca w ciasnym lądowniku Falcon, 250-kilogramowy pojazd leciał na Księżyc złożony na pół i schowany pod podwoziem, skąd ręcznie go opuszczono na pasach i kołowrotkach.
  4. Pokonali niebywały dystans
    Dzięki użyciu nowoczesnego i potężnego środka transportu astronauci przebyli łączny dystans prawie 28 kilometrów i mogli oddalić się na 5 kilometrów od macierzystego lądownika.
  5. Nawigowanie według cienia słońca
    Ponieważ na Srebrnym Globie nie działa kompas magnetyczny z powodu braku pola magnetycznego, LRV nawigował na podstawie specjalnego wskaźnika słonecznego układającego cienie.
  6. Awaria pierwszego dnia jazdy
    Na samym początku wielkiej wyprawy mechanizm przedniego układu kierowniczego uległ chwilowej usterce, a astronauci zmuszeni byli sterować pierwszego dnia używając wyłącznie kół z tyłu pojazdu.
  7. Spacer w głębokiej przestrzeni kosmicznej
    Alfred Worden, obsługujący statek w czasie lądowania kolegów, odbył historycznie pierwszy spacer kosmiczny w "głębokiej przestrzeni", wychodząc po kasety z kliszami w drodze powrotnej na Ziemię.
  8. Polska myśl inżynieryjna
    Zarządzającym i odpowiedzialnym inżynierem nad konstrukcją ważącego zaledwie około 200 kilogramów pojazdu w przedsiębiorstwie General Motors był Mieczysław Bekker, pracujący w firmie polski uczony.
  9. Kamień nazwany Genezis
    Jednym z najważniejszych odkryć dokonanych dzięki badaniom dalszych rejonów przez łazik było znalezienie anortozytu, legendarnej "Skały Księżyca" nazywanej później Genesis Rock.
  10. Opuszczony na zawsze w Pyle
    Podobnie jak sprzęty z późniejszych misji typu J, nowoczesny, warty 38 milionów dolarów pojazd po zakończeniu eksploracji góry Mount Hadley na zawsze porzucono na bezludnej powierzchni Srebrnego Globu.
  11. Rzeźba ku czci zmarłych
    Komandor David Scott w tajemnicy zabrał na księżyc posążek "Poległy Astronauta", który złożył na piasku w hołdzie czternastu amerykańskim i radzieckim pilotom tragicznie zmarłym przy pracy.
  12. Zabrali masę kamieni
    Wykorzystując sporą ładowność bagażnika nowo zbudowanego pojazdu, astronauci mieli możliwość zapakowania do luków lądownika rekordowej ilości 77 kilogramów materiału badawczego i minerałów.
  13. Nie planowali szybkiego lądowania
    Dwaj główni kosmonauci nie wyszli na zewnątrz natychmiast po wylądowaniu w dolinie, zdecydowali się wyłączyć stery i pójść spać z uwagi na ogromne zmęczenie.
  14. Rozwój technologiczny pojazdów
    Łazik dysponował potężnymi jak na tamte czasy czterema silnikami prądu stałego (po 0,25 konia mechanicznego w każdym kole) oraz podwójnymi systemami obrotowymi chroniącymi przed zakopaniem w regolicie.
  15. Eksperyment z grawitacją
    Tuż przed odlotem do domu David Scott na oczach kamer wypuścił z rąk na raz ptasie pióro i stalowy młotek udowadniając w próżni, że zasady Galileusza sprawdzają się na Srebrnym Globie, a przedmioty opadły w jednym czasie.
  16. Wyjazd w zaledwie kilkanaście miesięcy
    Ukończenie pojazdu we współpracy firm Boeing oraz General Motors i wysłanie go z 5 ekspedycją księżycową zajęło ekipie NASA ekstremalnie krótki czas równy zaledwie 17 miesiącom.

Misja Apollo 15 pytania

Czym była misja Apollo 15?

Była to amerykańska misja załogowa realizowana w ramach programu kosmicznego Apollo. W jej trakcie człowiek po raz czwarty wylądował na powierzchni Księżyca.

Kiedy Apollo 15 dotarło na Księżyc?

Lądowanie na powierzchni Srebrnego Globu miało miejsce 30 lipca 1971 roku. Moduł księżycowy wylądował w regionie zwanym szczeliną (kanionem) Hadley.

Kto wziął udział w tej misji?

W skład załogi weszło trzech amerykańskich astronautów: dowódca misji David Scott, pilot modułu dowodzenia Alfred Worden oraz pilot modułu księżycowego James Irwin. Na Księżycu wylądowali Scott i Irwin.

Jakie wyjątkowe urządzenie wykorzystano podczas Apollo 15?

Po raz pierwszy w historii astronauci użyli specjalnego pojazdu księżycowego (LRV - Lunar Roving Vehicle). Był to lekki, zasilany z akumulatorów, składany łazik transportowany na zewnątrz lądownika.

Jakie możliwości dał astronautom łazik księżycowy?

Dzięki niemu Scott i Irwin mogli poruszać się znacznie szybciej i badać teren położony dalej od lądownika. Podczas trzech wyjazdów pokonali łącznie dystans 27,8 km.

Jak długo astronauci przebywali na powierzchni Księżyca?

Misja Apollo 15 była znacznie dłuższa od poprzednich. Dowódca i pilot modułu księżycowego spędzili na powierzchni niemal 3 dni, z czego ponad 18 godzin pracowali na zewnątrz lądownika.

Ile skał księżycowych udało się zebrać?

Załoga zabrała ze sobą z powrotem na Ziemię około 77 kilogramów próbek gruntu, kamieni i skał księżycowych, które przekazano następnie naukowcom do szczegółowych badań.

Co podczas misji robił Alfred Worden?

Gdy dwójka astronautów pracowała na powierzchni, Alfred Worden krążył wokół Księżyca w module dowodzenia, wykonując zdjęcia i pomiary z orbity za pomocą licznych przyrządów badawczych.

Jakiego przełomowego spaceru kosmicznego dokonano podczas powrotu?

W drodze powrotnej na Ziemię Alfred Worden wykonał pierwszy w historii spacer kosmiczny w tzw. głębokiej przestrzeni (między Ziemią a Księżycem), aby odzyskać taśmy filmowe umieszczone na zewnątrz statku.

Jak zakończył się lot Apollo 15?

Misja zakończyła się 7 sierpnia 1971 roku wodowaniem na Oceanie Spokojnym. Ponieważ jeden z trzech głównych spadochronów się nie otworzył, lądowanie było nieco twardsze niż planowano, ale załoga bezpiecznie wróciła na Ziemię.

Dodaj pytanie / odpowiedź

w budowie...