Katastrofa kolejowa w Santiago de Compostela

fot. Xosema / wikipedia.org (CC BY-SA 3.0)

24 lipca 2013 roku doszło do jednej z najtragiczniejszych katastrof kolejowych w historii Hiszpanii, gdy pociąg Alvia wypadł z szyn tuż przed stacją docelową. Wypadek wywołał ogólnokrajową debatę na temat procedur bezpieczeństwa na styku nowoczesnych i tradycyjnych linii kolejowych.

Ostatnia aktualizacja: 28 sierpnia 2026 | 4:51

15 ciekawostek o katastrofie kolejowej w Santiago de Compostela

Zabrakło systemów ostrzegania
Hiszpański pociąg Alvia uległ katastrofie na odcinku, na którym odłączono nowoczesny system automatycznego hamowania ERTMS, zastępując go starszym rozwiązaniem ostrzegawczym.
Prędkość dwukrotnie wyższa
Rejestratory w kabinie pociągu wykazały, że przed samym wypadkiem skład pędził z prędkością 190 km/h w miejscu, gdzie obowiązywało ograniczenie do 80 km/h.
Telefon rozproszył maszynistę
Maszynista Francisco José Garzón Amo na 100 sekund przed wykolejeniem odebrał służbowy telefon od konduktora, przez co stracił orientację na trasie.
Nagła zmiana linii
Tragiczny zakręt zwany A Grandeira znajdował się na styku szybkiej linii kolejowej z konwencjonalną, co wymagało od maszynisty nagłej i drastycznej redukcji prędkości.
Święto przerodziło się w żałobę
Katastrofa miała miejsce zaledwie dzień przed najważniejszym lokalnym festiwalem ku czci świętego Jakuba, na który do Santiago de Compostela ściągały tysiące pielgrzymów.
Maszynista przeżył wypadek
Prowadzący pociąg Garzón Amo przetrwał katastrofę z lekkimi obrażeniami, a tuż po niej, uwięziony w kabinie, przyznał przez radio, że jechał zdecydowanie za szybko.
Trzynaście wagonów wypadło
Na łuku A Grandeira wszystkie 13 pojazdów składu (w tym lokomotywy) wypadło z szyn, a cztery z nich przewróciły się i wpadły na betonową barierę.
Wyrok po jedenastu latach
Dopiero w lipcu 2024 roku, 11 lat po tragedii, sąd ostatecznie skazał maszynistę oraz byłego dyrektora ds. bezpieczeństwa ADIF na 2,5 roku więzienia.
System nie wymusił hamowania
Starszy system bezpieczeństwa ASFA, aktywny w miejscu wypadku, jedynie ostrzegał o prędkości, ale nie posiadał funkcji wymuszenia automatycznego hamowania przed zakrętem.
Nagranie rozmowy w czarnej skrzynce
Czarna skrzynka pociągu nagrała nie tylko rozmowę telefoniczną, ale też odgłosy przeglądania przez maszynistę papierowych dokumentów tuż przed katastrofą.
Gigantyczne odszkodowania finansowe
Zgodnie z wyrokiem sądu ubezpieczyciele państwowych spółek kolejowych RENFE i ADIF musieli wypłacić ofiarom łącznie ponad 25 milionów euro odszkodowania.
Odkryto błędy urzędników
Proces dowiódł, że dyrektor infrastruktury zlekceważył ostrzeżenia i nie zapewnił odpowiednich zabezpieczeń na trasie przed tak ostrym zakrętem.
Konduktor uniknął kary
Konduktor, który zadzwonił do maszynisty tuż przed wypadkiem z prośbą o pomoc w ustawieniu pociągu na stacji, nie usłyszał zarzutów karnych.
Hybrydowy model pociągu
Pociąg biorący udział w wypadku to nowoczesny model Class 730, który potrafił automatycznie zmieniać rozstaw osi i jeździć na trasach spalinowych i elektrycznych.
Liczba ofiar uległa zmianie
Ostateczny bilans ofiar wyniósł 79 osób, choć z początku sądzono, że zginęło 80 - sąd uznał później, że jedna z ofiar zmarła z powodu innej, istniejącej wcześniej choroby.

Dodaj ciekawostkę

[wpforms id="5449"]

Katastrofa kolejowa w Santiago de Compostela pytania

Kiedy i gdzie wydarzyła się katastrofa kolejowa w Santiago de Compostela?

Wypadek miał miejsce 24 lipca 2013 roku, wieczorem, w dzielnicy Angrois - niespełna trzy kilometry przed główną stacją kolejową w Santiago de Compostela w północno-zachodniej Hiszpanii.

Ilu było ofiar śmiertelnych i poszkodowanych?

W wyniku wykolejenia się pociągu zginęło 80 osób, a ponad 140 (niektóre źródła mówią o 178) odniosło obrażenia, w tym wiele ciężkich. W momencie katastrofy na pokładzie znajdowało się ponad 200 pasażerów.

Jaki pociąg uległ wypadkowi?

Katastrofie uległ pociąg dużych prędkości Alvia (hybrydowy model z serii 730) hiszpańskich państwowych linii kolejowych RENFE. Obsługiwał on regularne połączenie na trasie z Madrytu do Ferrol.

Jaka była główna przyczyna wykolejenia pociągu?

Bezpośrednią przyczyną katastrofy była ogromna, nadmierna prędkość. Pociąg wjechał w ostry zakręt (nazywany A Grandeira de Angrois) z prędkością około 180 km/h (niektóre analizy wskazują na 176 km/h), podczas gdy ograniczenie w tym miejscu wynosiło zaledwie 80 km/h.

Dlaczego maszynista nie zwolnił przed zakrętem?

Śledztwo wykazało, że maszynista, Francisco Garzón, w kluczowym momencie był rozproszony. Prowadził rozmowę telefoniczną z innym pracownikiem kolei, przez co przegapił odpowiedni moment na hamowanie i zignorował sygnały ostrzegawcze.

Czy w pociągu zadziałały systemy bezpieczeństwa?

Zabezpieczenia na tym odcinku nie zadziałały w pełni. Okazało się, że nowocześniejszy, automatyczny system kontroli prędkości był w tym miejscu nieaktywny, a odpowiedzialność za zwalnianie spoczywała wyłącznie na człowieku.

Jak wyglądał przebieg samego wypadku?

Z powodu ogromnej siły odśrodkowej pociąg wypadł z torów i uderzył w betonowy mur oporowy wzdłuż łuku. Siła zderzenia była tak duża, że wagony złamały się, jeden z nich wyleciał na odległość kilkunastu metrów, a inne stanęły w płomieniach.

Kogo oskarżono o spowodowanie tej tragedii?

Zarzuty usłyszały dwie osoby: maszynista pociągu Francisco Garzón (za nieuwagę i błąd ludzki) oraz dyrektor ds. bezpieczeństwa w firmie zarządzającej hiszpańską infrastrukturą kolejową (ADIF), Andrés Cortabitarte (za braki w systemach bezpieczeństwa).

Jaki wyrok usłyszeli oskarżeni?

Po wielu latach procesu, w lipcu 2024 roku, sąd skazał obu oskarżonych na 2,5 roku więzienia za nieumyślne spowodowanie śmierci kilkudziesięciu osób oraz za doprowadzenie do obrażeń reszty pasażerów.

Jakie znaczenie w historii Hiszpanii miała ta katastrofa?

Był to pierwszy śmiertelny wypadek na hiszpańskich liniach kolei dużych prędkości i jeden z najtragiczniejszych incydentów kolejowych w historii tego kraju (najgorszy od wypadku w Torre del Bierzo w 1944 roku).