Dramatyczna walka o życie załogi Apollo 13

13 kwietnia 1970 roku podczas misji Apollo 13 doszło do poważnej awarii, która zmusiła załogę do walki o przetrwanie w drodze powrotnej na Ziemię. To wydarzenie przeszło do historii jako jeden z najbardziej dramatycznych i jednocześnie udanych przykładów ratowania życia w eksploracji kosmosu.

Ostatnia aktualizacja: 25 kwietnia 2026 | 7:25

14 ciekawostek o bogu Apollo

Historyczny cytat
Wypowiedziany przez Jima Lovella komunikat radiowy brzmiał w rzeczywistości dokładnie: „Houston, mieliśmy problem” (Houston, we’ve had a problem).
Eksplozja zbiornika
Wybuch zbiornika z ciekłym tlenem nastąpił w odległości około 330000 km od Ziemi. Zniszczył on całkowicie główny moduł serwisowy, pozbawiając statek zasilania oraz rezerw życiowych. Co więcej, załoga straciła możliwość wykonania standardowego manewru zawracania. Wymusiło to wykorzystanie grawitacji Księżyca jako naturalnej procy do zmiany trajektorii.
Podejrzenie choroby
Pierwotny pilot modułu dowodzenia, Ken Mattingly, został całkowicie odsunięty od lotu 3 dni przed startem.
Prowizoryczna szalupa
Lądownik księżycowy Aquarius musiał posłużyć trzem astronautom za ratunkową kapsułę przetrwania. Został on pierwotnie zaprojektowany do podtrzymywania życia zaledwie dwóch osób przez okres 45 godzin. Tymczasem aparatura musiała utrzymać całą załogę przez ponad 90 godzin (wymagało to odłączenia większości systemów). To inżynieryjny absurd.
Limit zasilania
Astronauci drastycznie obniżyli całkowity pobór mocy w module ratunkowym do zaledwie 160 W.
Problem z filtrami
Głównym zagrożeniem dla kosmonautów stało się szybko rosnące stężenie dwutlenku węgla. Pochłaniacze z uszkodzonego modułu miały kształt kwadratowy, natomiast filtry w lądowniku były okrągłe. Inżynierowie na Ziemi naprędce zaprojektowali specjalny adapter, wykorzystując do tego instrukcje, plastikowe torby oraz taśmę klejącą. Zmontowana w próżni konstrukcja zadziałała perfekcyjnie.
Spadek temperatury
Z powodu braku ogrzewania temperatura wewnątrz uszkodzonego statku spadła ostatecznie do 3 st. C.
Ręczna nawigacja
Chmura zamrożonych szczątków otaczająca kadłub uniemożliwiła wykorzystanie układów gwiazd do tradycyjnej nawigacji optycznej. Wymusiło to ręczne odpalenie silników korekcyjnych. Astronauci utrzymywali trajektorię, celując celownikiem celowo w linię oddzielającą dzień od nocy na tarczy Ziemi. Margines błędu w tym wypadku praktycznie nie istniał.
Rekordowa cisza
Przerwa w komunikacji radiowej podczas wchodzenia w ziemską atmosferę trwała rekordowe 6 minut.
Ekstremalne odwodnienie
Centrum dowodzenia narzuciło rygorystyczne racjonowanie wody pitnej. Każdy astronauta spożywał zaledwie 0,2 l płynów dziennie, co szybko wywołało u nich fizyczne wycieńczenie. Fred Haise nabawił się przez to bardzo bolesnej infekcji nerek (wymagającej późniejszej hospitalizacji). Zespół stracił łącznie 14 kg masy ciała.
Oficjalny werdykt
Agencja kosmiczna NASA oficjalnie sklasyfikowała misję Apollo 13 jako tak zwaną udaną porażkę.
Kapsuła z izotopem
Radioizotopowy generator termoelektryczny zasilający moduł lądownika zawierał dokładnie 3,9 kg plutonu-238. Moduł ten celowo spłonął w wyższych warstwach atmosfery nad Oceanem Spokojnym. Sama tytanowa kapsuła z niebezpiecznym pierwiastkiem przetrwała uderzenie i zatonęła bezpiecznie na dnie Rowu Tonga. Nigdy nie odnotowano tam skażenia radiologicznego.