Zakończenie I wojny światowej ciekawostki

11 listopada 1918 roku po czterech latach niewyobrażalnego rozlewu krwi formalnie zakończyła się Wielka Wojna (I wojna światowa).

Ostatnia aktualizacja: 16 lipca 2026 | 6:50

20 ciekawostek o zakończeniu I wojny światowej

1. I wojna światowa formalnie zakończyła się 11 listopada 1918 roku o godzinie 11:00. O tej godzinie weszło w życie zawieszenie broni podpisane między Niemcami a państwami ententy.​

2. Rozejm został podpisany tego samego dnia o godzinie 5:00 rano, na stacji kolejowej w Rethondes, w lesie Compiègne we Francji. Podpisy złożono w salonce pociągu sztabowego francuskiego marszałka Ferdynanda Focha.

3. Wybór miejsca nie był przypadkowy. Marszałek Foch chciał, by kapitulacja Niemiec odbyła się w miejscu odosobnionym, z dala od ciekawskich oczu i mediów, by nadać jej surowy, wojskowy charakter.

4. Co ciekawe, w tym samym wagonie, w tym samym miejscu, 22 lata później Adolf Hitler zmusił Francuzów do podpisania kapitulacji w 1940 roku. Był to akt historycznego rewanżu i upokorzenia Francji.

5. Podpisanie rozejmu z 11 listopada nie oznaczało formalnego końca wojny. Było to jedynie zawieszenie broni. Oficjalne zakończenie konfliktu nastąpiło dopiero z chwilą podpisania traktatów pokojowych, z których najważniejszym był traktat wersalski, podpisany 28 czerwca 1919 roku.

6. Przełomowym momentem, który przyspieszył koniec wojny, była „ofensywa stu dni” aliantów, która rozpoczęła się w sierpniu 1918 roku. To pasmo zwycięstw ostatecznie złamało niemiecką armię na froncie zachodnim.

7. Koniec wojny był również efektem wybuchu rewolucji w Niemczech. 9 listopada 1918 roku w Berlinie proklamowano republikę, a cesarz Wilhelm II abdykował i uciekł do Holandii. To nowo powstały rząd republikański natychmiast rozpoczął rozmowy o rozejmie.

8. Paradoksalnie, ostatnie godziny przed wejściem w życie rozejmu były niezwykle krwawe. Obie strony chciały zająć jak najlepsze pozycje przed rozmowami pokojowymi, co doprowadziło do wielu bezsensownych szturmów i śmierci tysięcy żołnierzy.

9. Ostatnim żołnierzem alianckim, który zginął w I wojnie światowej, był Amerykanin Henry Gunther. Został on zastrzelony o godzinie 10:59, zaledwie 60 sekund przed końcem wojny, podczas szarży na niemiecki karabin maszynowy.

10. Ostatnią ofiarą po stronie niemieckiej był porucznik Tomas, który został zastrzelony przez amerykańskich żołnierzy, gdy po godzinie 11:00 zbliżał się do ich linii, by poinformować ich o zawieszeniu broni.

11. Choć Niemcy skapitulowały 11 listopada, pozostali sojusznicy z bloku państw centralnych poddali się już wcześniej: Bułgaria we wrześniu, Imperium Osmańskie w październiku, a Austro-Węgry na początku listopada 1918 roku.​

12. Ogromny wpływ na przebieg wojny i jej zakończenie miała epidemia grypy „hiszpanki”, która w latach 1918-1919 zdziesiątkowała zarówno żołnierzy, jak i ludność cywilną po obu stronach frontu.

13. Decydujące znaczenie dla losów wojny miało przystąpienie do niej Stanów Zjednoczonych w kwietniu 1917 roku, co dało aliantom ogromną przewagę gospodarczą i militarną.

14. Równie ważne było wycofanie się z wojny Rosji po rewolucji bolszewickiej i podpisaniu separatystycznego pokoju brzeskiego w marcu 1918 roku. Pozwoliło to Niemcom przerzucić wszystkie siły na front zachodni, jednak na ostateczne zwycięstwo było już za późno.

15. Mimo że rozejm wszedł w życie o 11:00, ostatnie strzały ucichły nieco później. Na niektórych odcinkach frontu walki trwały jeszcze przez kilka minut, bo informacja o końcu wojny nie dotarła na czas.

16. Data 11 listopada ma ogromne znaczenie symboliczne. W wielu krajach, m.in. w Wielkiej Brytanii i Francji, jest to Dzień Pamięci (Remembrance Day), w którym czci się pamięć wszystkich poległych żołnierzy. W Polsce ten dzień jest obchodzony jako Narodowe Święto Niepodległości.​

https://paczka-wiedzy.pl/narodowe-swieto-niepodleglosci-ciekawostki/

17. W 1919 roku w Londynie po raz pierwszy zarządzono dwie minuty ciszy o godzinie 11:00, by uczcić pamięć ofiar wojny. Tradycja ta przetrwała do dziś.

18. I wojna światowa doprowadziła do upadku czterech wielkich monarchii: Rosji, Niemiec, Austro-Węgier i Imperium Osmańskiego.​

19. Zakończenie wojny i traktat wersalski doprowadziły do powstania lub odrodzenia wielu państw w Europie, w tym Polski, Czechosłowacji i Jugosławii.

20. Całkowity koszt wojny, włączając straty materialne, szacuje się na astronomiczną wówczas kwotę 260 miliardów dolarów. W jej wyniku zginęło prawie 10 milionów żołnierzy.

Autor: Mati