5 grudnia 1872 roku (niektóre źródła podają 4 grudnia) na Oceanie Atlantyckim odnaleziono dryfujący statek „Mary Celeste”, który do dziś pozostaje symbolem jednej z największych morskich zagadek.

Jednostka była w pełni sprawna, z nienaruszonym ładunkiem, ale bez żywej duszy na pokładzie. Zniknięcie kapitana, jego rodziny i całej załogi stało się kanwą niezliczonych teorii, od buntu po zjawiska nadprzyrodzone.

Ostatnia aktualizacja: 13 grudnia 2025 | 11:39

18 ciekawostek o tajemniczym zniknięciu załogi statku „Mary Celeste”

1. „Mary Celeste” została odnaleziona przez załogę brytyjskiego statku „Dei Gratia”, dowodzonego przez kapitana Davida Morehouse’a. Morehouse znał kapitana „Mary Celeste”, Benjamina Briggsa, i był zaniepokojony widokiem jego statku dryfującego bezładnie z częściowo zniszczonymi żaglami.​

2. Statek wyruszył z Nowego Jorku do Genui 7 listopada 1872 roku z ładunkiem 1701 baryłek skażonego spirytusu (denaturatu). Wartość ładunku była znaczna, a mimo to pozostał on na pokładzie niemal nienaruszony.​​

3. Na pokładzie w chwili wypłynięcia znajdowało się 10 osób: kapitan Benjamin Briggs, jego żona Sarah, ich dwuletnia córka Sophia oraz siedmiu członków załogi. Wszyscy zniknęli bez śladu i nigdy ich nie odnaleziono.​​

4. Gdy załoga „Dei Gratia” weszła na pokład „Mary Celeste”, zastała statek w dobrym stanie technicznym, choć nieco „zmęczony” warunkami na morzu. Pompy były sprawne, a w zęzach znajdowała się woda, ale jej ilość nie zagrażała pływalności jednostki.

5. Zaskakujące było to, że rzeczy osobiste załogi, w tym fajki, tytoń i ubrania, pozostały na swoich miejscach. To sugerowało, że opuszczenie statku nastąpiło w wielkim pośpiechu, bez przygotowania.​

6. W ładowni odkryto, że 9 z 1701 baryłek ze spirytusem było pustych.

7. Ostatni wpis w dzienniku pokładowym datowany był na 25 listopada 1872 roku, czyli na 10 dni przed odnalezieniem statku. Statek znajdował się wówczas w pobliżu Azorów, co oznaczało, że dryfował bez załogi przez setki mil.

8. Zniknęła jedyna szalupa ratunkowa, którą dysponowała „Mary Celeste”. Sugeruje to, że załoga opuściła statek dobrowolnie, choć w panice, wierząc, że jednostce grozi niebezpieczeństwo.​

9. Jedna z najpopularniejszych teorii głosi, że opary alkoholu wydobywające się z nieszczelnych beczek (wykonanych z czerwonego dębu, który jest bardziej porowaty) stworzyły zagrożenie wybuchem. Kapitan Briggs, bojąc się eksplozji, mógł zarządzić ewakuację do szalupy, która następnie zerwała się z liny holowniczej.

10. Statek pierwotnie nosił nazwę „Amazon” i od samego początku miał reputację pechowego. Jego pierwszy kapitan zmarł zaraz po objęciu dowództwa, a jednostka wielokrotnie ulegała wypadkom, zanim została przemianowana na „Mary Celeste”.

11. Sir Arthur Conan Doyle, twórca Sherlocka Holmesa, przyczynił się do spopularyzowania tajemnicy, publikując w 1884 roku opowiadanie oparte na historii statku. Dodał w nim jednak wiele zmyślonych szczegółów (np. jeszcze ciepłe posiłki), które na stałe weszły do legendy, choć nie miały pokrycia w faktach.​

12. Podczas procesu w sprawie nagrody za uratowanie statku, prokurator Frederick Solly Flood oskarżył załogę „Dei Gratia” o zamordowanie załogi „Mary Celeste” dla zysku. Nie znaleziono jednak żadnych dowodów na poparcie tej tezy.​

13. Ciekawostką jest, że kot okrętowy (jeśli był na pokładzie) również zniknął. Zazwyczaj zwierzęta pozostają na opuszczonych statkach, chyba że zostaną celowo zabrane, co dodatkowo potwierdza tezę o zorganizowanej, choć pospiesznej ewakuacji.​

14. Pod łóżkiem kapitana znaleziono szablę, na której widoczne były rzekome ślady krwi. Późniejsze badania wykazały jednak, że była to jedynie rdza, co obaliło teorię o buncie i krwawej jatce na pokładzie.

15. Oprócz szalupy, zniknęły również przyrządy nawigacyjne (sekstant, chronometr) oraz dokumenty statku. Jest to dowód na to, że kapitan Briggs planował nawigować szalupą i liczył na dotarcie do lądu.

16. Po odnalezieniu i remoncie, „Mary Celeste” pływała jeszcze przez 12 lat pod różnymi właścicielami. Jej historia zakończyła się w 1885 roku, kiedy to ostatni kapitan celowo rozbił ją na rafiej, próbując wyłudzić odszkodowanie.​

17. Istnieje teoria wiążąca zniknięcie załogi z zatruciem sporyszem (grzybem atakującym zboże), który mógł znajdować się w chlebie. Halucynacje i paranoja wywołane zatruciem mogłyby wyjaśnić irracjonalne zachowanie załogi i decyzję o skoku do wody.​

18. W 2001 roku pisarka Anne MacGregor przeprowadziła śledztwo, które wykazało, że kapitan Briggs mógł błędnie ocenić, że statek nabiera wody szybciej niż w rzeczywistości, z powodu awarii pomp i zatkanych rur sondujących. To błędne przekonanie mogło być bezpośrednią przyczyną paniki.

Autor: Pasjonat

Tajemnicze zniknięcie załogi statku „Mary Celeste” pytania

Kiedy i gdzie odnaleziono opuszczony statek „Mary Celeste”?

Statek został zauważony 4 grudnia 1872 roku na Oceanie Atlantyckim, około 400 mil od Gibraltaru.

Kto odkrył dryfującą „Mary Celeste”?

Brygantynę odnalazła załoga innego statku handlowego o nazwie „Dei Gratia”, dowodzonego przez kapitana Davida Morehouse’a.

Ilu ludzi zniknęło z pokładu?

Zaginęło łącznie 10 osób: kapitan Benjamin Briggs, jego żona Sarah, dwuletnia córka Sophia oraz siedmiu członków załogi.

Co znaleziono na pokładzie po wejściu na statek?

Statek był w dobrym stanie, żagle były częściowo postawione, a zapasy żywności i wody wystarczyłyby na pół roku. Na stole w kajucie znaleziono rzeczy osobiste, a w ładowni nienaruszony ładunek.

Czego brakowało na statku?

Zniknęła jedyna szalupa ratunkowa, sekstant, dokumenty dotyczące ładunku oraz przyrządy nawigacyjne. Brakowało również jednej liny, która prawdopodobnie służyła do holowania szalupy.

Jaki ładunek przewoziła „Mary Celeste”?

Statek transportował 1701 beczek spirytusu przemysłowego do Genui we Włoszech.

Jaka jest najbardziej prawdopodobna teoria zniknięcia załogi?

Przypuszcza się, że opary alkoholu z nieszczelnych beczek (znaleziono 9 pustych) wywołały obawę przed eksplozją ​​. Kapitan mógł zarządzić ewakuację do szalupy, która zerwała się z liny holowniczej.

Czy na statku znaleziono ślady walki?

Nie, na pokładzie nie było żadnych widocznych śladów walki ani przemocy. Wbrew niektórym plotkom, nie znaleziono też śladów krwi na szabli kapitana (okazało się, że to rdza).

Jaki był ostatni wpis w dzienniku pokładowym?

Ostatni wpis datowany był na 25 listopada 1872 roku, czyli 9 dni przed odnalezieniem statku ​​. Statek znajdował się wówczas w pobliżu Azorów.

Czy kapitan Briggs był doświadczonym żeglarzem?

Tak, Benjamin Briggs był szanowanym i doświadczonym kapitanem, znanym ze swojej uczciwości i dyscypliny. Był również abstynentem.

Czy kiedykolwiek odnaleziono ciała załogi?

Nie, nigdy nie odnaleziono ciał żadnego z członków załogi ani pasażerów ​​. Los 10 osób pozostaje nieznany do dziś.

Kto przyczynił się do rozsławienia historii „Mary Celeste”?

Arthur Conan Doyle, twórca Sherlocka Holmesa, napisał w 1884 roku opowiadanie inspirowane tym wydarzeniem, co spopularyzowało tajemnicę, ale też dodało wiele fikcyjnych elementów.

Co stało się ze statkiem po odnalezieniu?

Statek został odprowadzony do Gibraltaru przez załogę „Dei Gratia”, a po śledztwie zwrócony właścicielom. Pływał jeszcze przez kilkanaście lat, zmieniając właścicieli.

Jak zakończyła się historia samej jednostki?

Ostatni właściciel celowo rozbił statek na rafie koralowej w 1885 roku, próbując wyłudzić odszkodowanie. Plan się nie powiódł, a wrak spoczął u wybrzeży Haiti.

Skąd wzięła się teoria o ataku wielkiej kałamarnicy?

W XIX wieku popularne były opowieści o potworach morskich, a brak innych wyjaśnień skłaniał niektórych do wierzenia, że załogę porwała gigantyczna ośmiornica lub kałamarnica ​​. Jest to jednak teoria najmniej prawdopodobna.