Odkrycie struktury DNA ciekawostki

25 kwietnia 1953 roku opublikowano przełomowe odkrycie dotyczące struktury DNA, które na zawsze zmieniło biologię i medycynę. Model podwójnej helisy pozwolił zrozumieć, w jaki sposób przekazywana jest informacja genetyczna między pokoleniami.

Ostatnia aktualizacja: 25 kwietnia 2026 | 8:02

Data publikacji
Historyczna publikacja opisująca precyzyjną strukturę podwójnej helisy ukazała się w prestiżowym czasopiśmie Nature 25 kwietnia 1953 roku.
Skradziony dowód
Przełomowe Zdjęcie 51 wykonane metodą krystalografii rentgenowskiej wcale nie należało do oficjalnych odkrywców. Zrobiła je wybitna badaczka Rosalind Franklin. Jej bliski współpracownik (Maurice Wilkins) potajemnie pokazał tę fotografię rywalom bez jej wiedzy, co przyspieszyło ich prace nad modelem.
Pomyłka noblisty
Linus Pauling opublikował własny model kwasu nukleinowego na krótko przed Watsonem i Crickiem. Zakładał on całkowicie błędną strukturę potrójnej helisy, w której ładunki ujemne grup fosforanowych umieszczono w centrum. To spektakularna pomyłka chemiczna.
Fizyczne wymiary
Jeden pełny skręt uformowanej prawidłowo nici mierzy dokładnie 3,4 nm długości i zawiera ściśle 10 par zasad nukleotydowych.
Odkrycie nukleiny
Powszechnie sądzi się, że to Watson i Crick odkryli kwas deoksyrybonukleinowy jako taki. To jednak całkowicie obalony mit. Związek ten wyizolował ze starych, ropiejących bandaży szwajcarski lekarz Friedrich Miescher w 1869 roku.
Krótki artykuł
Przełomowy tekst z 1953 roku zajmował w czasopiśmie naukowym zaledwie 1 stronę druku. Publikacja ta liczyła niespełna 1000 słów i zawierała tylko jeden, ręcznie narysowany szkic budowy przestrzennej. To nieprawdopodobna zwięzłość informacyjna.
Reguła parowania
Niezbędne do ułożenia poprawnego modelu proporcje molekularne sformułował kilka lat wcześniej austriacki biochemik Erwin Chargaff.
Mosiężne pręty
Pierwszy fizyczny model przestrzenny cząsteczki naukowcy zbudowali naprędce z prostych, blaszanych płytek oraz mosiężnych prętów wyniesionych z uniwersyteckiego warsztatu.
Liczba laureatów
Nagrodę Nobla z dziedziny medycyny za to wiekopomne odkrycie przyznano ostatecznie tylko 3 badaczom w 1962 roku.
Okrzyk w pubie
Zgodnie z utrwaloną anegdotą historyczną, Francis Crick natychmiast po ułożeniu puzzli wbiegł do lokalnego pubu The Eagle w Cambridge. Miał tam głośno obwieścić pijącym gościom (zazwyczaj całkowicie ignorującym akademickie dysputy), że właśnie wspólnie odkryli "sekret życia".
Białkowy paradygmat
Aż do lat 50. ubiegłego stulecia czołowi genetycy twardo wierzyli, że to niezwykle skomplikowane białka przenoszą dziedziczne informacje genetyczne. DNA uważano powszechnie za cząsteczkę zbyt prymitywną i powtarzalną. Odrzucenie tego dogmatu było kluczowe.
Brak pośmiertnego Nobla
Rosalind Franklin nie doczekała zaszczytów ze Sztokholmu, ponieważ zmarła tragicznie na nowotwór jajnika w wieku 37 lat.
Prawoskrętność cząsteczki
Zmierzona średnica naturalnej podwójnej helisy wynosi w warunkach fizjologicznych dokładnie 2 nm. Co ciekawe, ta najpowszechniej występująca w ludzkich komórkach forma kwasu (określana w literaturze jako B-DNA) jest zawsze strukturą prawoskrętną.