Masakra w Jonestown ciekawostki

18 listopada 1978 roku w odizolowanej od świata osadzie Jonestown w Gujanie doszło do jednej z największych tragedii w nowożytnej historii.

Ponad 900 członków sekty Świątynia Ludu, w tym setki dzieci, straciło życie w wyniku masowego, wymuszonego samobójstwa, które w rzeczywistości było zorganizowanym mordem.

Ostatnia aktualizacja: 14 listopada 2025 | 7:13

20 ciekawostek o masakrze w Jonestown

1. Jonestown było odizolowaną osadą rolniczą w Gujanie, założoną w 1974 roku przez Jima Jonesa, przywódcę sekty Świątynia Ludu. Miał to być utopijny, socjalistyczny raj, wolny od rasizmu i nierówności społecznych, jednak szybko zamienił się w obóz, gdzie Jones sprawował absolutną kontrolę nad swoimi wyznawcami.

2. Przyczyną masakry była wizyta amerykańskiego kongresmena Leo Ryana, który przybył do Jonestown, aby zbadać doniesienia o łamaniu praw człowieka w osadzie.

3. Podczas wizyty Ryana, część członków sekty wyraziła chęć opuszczenia Jonestown i powrotu do USA. Gdy kongresmen wraz z uciekinierami i dziennikarzami próbował odlecieć z pobliskiego lotniska Port Kaituma, zostali zaatakowani przez uzbrojonych strażników z Jonestown.

4. W ataku na lotnisku zginął kongresmen Leo Ryan, trzech dziennikarzy oraz jedna z uciekinierek. Był to pierwszy w historii przypadek zabójstwa amerykańskiego kongresmena podczas pełnienia obowiązków służbowych.

5. Po otrzymaniu informacji o strzelaninie, Jim Jones zwołał wszystkich mieszkańców Jonestown i ogłosił, że nadszedł czas na "rewolucyjne samobójstwo". Przekonywał swoich wyznawców, że nie ma już dla nich powrotu i że śmierć jest jedynym wyjściem.

6. Do masowego samobójstwa użyto mieszanki cyjanku, środków uspokajających i napoju winogronowego. Substancja była podawana w papierowych kubkach, a dzieciom wstrzykiwano ją do ust za pomocą strzykawek.

7. Masakra w Jonestown była największym jednorazowym masowym mordem amerykańskich cywilów aż do zamachów z 11 września 2001 roku. Zginęło 918 osób, z czego 909 w samej osadzie.​

8. Wśród ofiar było ponad 300 dzieci. Wiele z nich zostało otrutych przez własnych rodziców, którzy następnie sami popełnili samobójstwo.

9. Jim Jones nie zginął od trucizny. Został znaleziony z raną postrzałową głowy. Do dziś nie ma pewności, czy popełnił samobójstwo, czy został zastrzelony przez kogoś innego.

Autor: Mati

10. Termin "wypić Kool-Aid" (ang. "drink the Kool-Aid"), oznaczający ślepe podążanie za ideologią lub przywódcą, pochodzi właśnie od masakry w Jonestown, choć w rzeczywistości użyto napoju innej marki.

11. Na taśmie z ostatnimi chwilami Jonestown, znanej jako "taśma śmierci", słychać nie tylko kazanie Jonesa, ale również głosy sprzeciwu. Christine Miller, jedna z członkiń sekty, próbowała dyskutować z Jonesem, argumentując, że dzieci zasługują na życie. Niestety, jej głos został zagłuszony przez fanatycznych zwolenników przywódcy.

12. Przed założeniem Jonestown w Gujanie, Świątynia Ludu była wpływową organizacją polityczną w Kalifornii. Jim Jones miał koneksje z wieloma czołowymi politykami Partii Demokratycznej, co przez długi czas zapewniało mu nietykalność.

13. Mimo że wydarzenia w Jonestown określa się jako masowe samobójstwo, wiele dowodów wskazuje, że była to w dużej mierze masowa egzekucja. Gujański koroner, który jako pierwszy badał ciała, stwierdził, że nawet 80-90% ofiar, które obejrzał, miało na plecach ślady po zastrzykach, co sugeruje, że truciznę podano im siłą.​

14. W Jonestown regularnie przeprowadzano próby masowych samobójstw, nazywane "białymi nocami". Jones rozdawał swoim wyznawcom rzekomą truciznę, aby sprawdzić ich lojalność. Okazywało się, że w kubkach jest tylko napój.

15. Niewielkiej grupie osób udało się uciec z Jonestown w dniu masakry. Część z nich ukryła się w dżungli, a inni, jak Tim Carter, zostali wysłani przez Jonesa z walizką pieniędzy, które miały być przekazane ambasadzie ZSRR jako ostatni "rewolucyjny" gest.

Autor: Pasjonat

16. Jim Jones, w swojej paranoi, był przekonany, że jest reinkarnacją Jezusa, Buddy i Włodzimierza Lenina. Wierzył również, że jest w stanie leczyć choroby i wskrzeszać zmarłych, co było elementem jego manipulacji.

17. Całkowita liczba ofiar masakry w Jonestown to 918 osób. W samej osadzie zginęło 909 członków sekty, 5 osób na lotnisku Port Kaituma, a 4 kolejne w siedzibie Świątyni Ludu w Georgetown, stolicy Gujany.

18. Jim Jones zamówił funt cyjanku sodu za jedyne 8 dolarów i 85 centów. Taka ilość była wystarczająca do przygotowania 1800 śmiertelnych dawek.​

19. Z masakry ocalało mniej niż 100 osób, które w momencie tragedii znajdowały się w Jonestown. Liczba ta jest jednak trudna do precyzyjnego ustalenia, ponieważ niektórzy uciekli do dżungli jeszcze przed rozpoczęciem "białej nocy".

20. Na nagraniu z ostatnich chwil Jonestown słychać, jak Jones uspokaja płaczące dzieci i ich rodziców, mówiąc: "To nie jest krzyk bólu. Tylko ta mikstura jest trochę gorzka". Te słowa do dziś mrożą krew w żyłach.

Autor: Maks