IX Letnie Igrzyska Olimpijskie, które odbyły się w Amsterdamie w dniach od 17 maja do 12 sierpnia 1928 roku, były wydarzeniem pełnym symbolicznych i przełomowych momentów. To właśnie w Holandii narodziła się tradycja znicza olimpijskiego, a kobiety po raz pierwszy dopuszczono do rywalizacji w lekkiej atletyce. Dla Polski były to igrzyska szczególne – to na nich Halina Konopacka wywalczyła pierwszy w historii złoty medal olimpijski dla naszego kraju.

Ostatnia aktualizacja: 15 listopada 2025 | 10:10

16 ciekawostek o IX Letnich Igrzyskach Olimpijskich w 1928 roku

1. W Igrzyskach Olimpijskich 1928 wzięło udział 2 883 sportowców (2 606 mężczyzn i 277 kobiet).

2. Oficjalnego otwarcia igrzysk, w zastępstwie królowej Wilhelminy, dokonał jej małżonek, książę Henryk Meklemburski.

3. Przysięgę olimpijską w imieniu zawodników złożył holenderski piłkarz, Harry Dénis.

4. Na letnich IO 1928 zawodnicy rywalizowali w 109 konkurencjach (14 dyscyplin).

5. Na igrzyskach zadebiutowały reprezentacje Malty, Panamy i Rodezji (dzisiejsze Zimbabwe).

6. Przełomem było dopuszczenie kobiet do rywalizacji w lekkiej atletyce (w pięciu konkurencjach) i gimnastyce. Wywołało to zarówno entuzjazm, jak i protesty niektórych środowisk, w tym papieża Piusa XI.

7. Historyczny, pierwszy złoty medal olimpijski dla Polski zdobyła Halina Konopacka w rzucie dyskiem. Osiągnęła wówczas nowy rekord świata – 39,62 m. Jej sukces, uroda i elegancja sprawiły, że została okrzyknięta miss igrzysk.

8. Reprezentacja Polski zdobyła łącznie 5 medali: 1 złoty, 1 srebrny (drużyna jeździecka w skokach) i 3 brązowe (drużyna jeździecka w WKKW, szabliści drużynowo oraz czwórka ze sternikiem w wioślarstwie).

9. Po raz pierwszy od zakończenia I wojny światowej do udziału w igrzyskach zaproszono reprezentację Niemiec, która od razu zajęła drugie miejsce w klasyfikacji medalowej.

10. Dyscyplinami pokazowymi były kaatsen (gra podobna do tenisa, popularna we Fryzji), korfball oraz lacrosse.

11. Po raz pierwszy w historii nowożytnych igrzysk na stadionie zapłonął znicz olimpijski. Tradycję tę zapoczątkował architekt stadionu, Jan Wils. Znicz płonął na wieży Marathontoren przez cały czas trwania zawodów.

Autor: mati

12. Poza złotym medalem Haliny Konopackiej, Polska zdobyła jeszcze jeden, nieoficjalny złoty krążek. W towarzyszącym igrzyskom Olimpijskim Konkursie Sztuki i Literatury, w kategorii liryki, zwyciężył Kazimierz Wierzyński za tomik poezji „Laur Olimpijski”.​

13. Wprowadzenie biegu na 800 metrów dla kobiet zakończyło się skandalem. Wiele zawodniczek, nieprzygotowanych do tak dużego wysiłku, docierało do mety skrajnie wyczerpanych. Widok ten tak zaszokował organizatorów, że kobiece biegi na dystansach dłuższych niż 200 metrów zostały wycofane z programu igrzysk na kolejne 32 lata.​

14. Wielkimi gwiazdami igrzysk ponownie byli „Latający Fin” Paavo Nurmi (1 złoty i 2 srebrne medale) oraz amerykański „Tarzan”, czyli pływak Johnny Weissmuller, który dołożył do swojej kolekcji kolejne 2 złote medale.​

15. Reprezentacja Urugwaju obroniła tytuł mistrzów olimpijskich w piłce nożnej, pokonując w powtórzonym finale Argentynę.

16. Holenderska drużyna gimnastyczna kobiet zdobyła złoty medal. Cztery zawodniczki z tej drużyny oraz ich trener byli Żydami i zginęli później w obozach zagłady podczas II wojny światowej.

Autor: Pasjonat