15 ciekawostek o Akibie Rubinsteinie

Urodził się jako najmłodsze z dwanaściorga dzieci w Stawiskach koło Łomży, a w szachy nauczył się grać stosunkowo późno, bo dopiero w wieku 16 lat.
Jego rodzina planowała dla niego karierę rabina, jednak fascynacja królewską grą okazała się silniejsza niż studia talmudyczne.
Rok 1912 przeszedł do historii jako "Rok Rubinsteina", gdyż polski mistrz wygrał wtedy aż pięć prestiżowych turniejów międzynarodowych z rzędu. Zwyciężył m.in. w San Sebastian, Pieszczanach, we Wrocławiu, w Warszawie i Wilnie, pokonując ówczesną czołówkę światową w wielkim stylu.
Rubinstein miał zmierzyć się w meczu o mistrzostwo świata z Emanuelem Laskerem w 1914 roku, ale wybuch Wielkiej Wojny bezpowrotnie przekreślił te plany.
Mimo że nigdy nie zdobył oficjalnego tytułu, wielu historyków szachowych uznaje go za niekoronowanego mistrza świata tamtego okresu.
Był jednym z pierwszych szachistów, którzy traktowali szachy jako profesjonalny zawód, poświęcając się całkowicie analizie i treningowi.
W 1930 roku poprowadził polską reprezentację do złotego medalu na Olimpiadzie Szachowej w Hamburgu, co pozostaje największym sukcesem w historii polskich szachów.
Jego zdrowie psychiczne zaczęło się pogarszać po wojnie, cierpiał na silną antropofobię, czyli lęk przed ludźmi. Zmarł w 1961 roku w Antwerpii, gdzie spędził ostatnie lata życia w domu opieki, zmagając się z problemami mentalnymi.
Słynął z obsesyjnego analizowania pozycji, a jego nowatorskie idee w debiutach są stosowane do dziś, w tym w Obronie Nimzowitscha i Gambicie Hetmańskim.
Partia z Gerszem Rotlewim rozegrana w Łodzi w 1907 roku jest nazywana "Nieśmiertelną partią Rubinsteina" ze względu na genialne poświęcenie hetmana i wieży.
Cechował się niezwykłą skromnością i cichością przy szachownicy, co kontrastowało z ekstrawertycznymi osobowościami jego rywali, jak Capablanca czy Alechin.
Podczas turniejów często uciekał od stolika po wykonaniu ruchu, chowając się w kącie sali, by nie musieć patrzeć na przeciwnika.
Według systemu Chessmetrics, który ocenia siłę gry historycznych szachistów, w latach 1912-1914 Rubinstein był bezsprzecznie numerem jeden na świecie. W swojej szczytowej formie osiągnął ranking historyczny na poziomie 2789 punktów, co nawet dzisiaj plasowałoby go w ścisłej elicie arcymistrzów.
W 1950 roku Międzynarodowa Federacja Szachowa (FIDE) przyznała mu tytuł arcymistrza w uznaniu za dawne zasługi, mimo że nie był już wtedy aktywnym graczem.
Podczas jednego z turniejów Rubinstein skarżył się sędziemu na wyimaginowaną muchę, która rzekomo przeszkadzała mu w myśleniu, co było zwiastunem jego choroby.